ΧΟΡΗΓΟΙ

2009


***

 

Αποτυχημένη εκτόξευση το «φως» στη Νορβηγία

SOS: Η στάθμη της θάλασσας μπορεί να ανέβει μέχρι σχεδόν δύο μέτρα αυτό τον αιών

Google και διαστημικές υπηρεσίες συνεργάζονται για την παρακολούθηση των δασών

Βρήκαν το πιο ήρεμο και ξηρό σημείο της Γης

Μια γιγάντια τέντα θα σώσει τον πλανήτη

«Άόρατο βλέμμα» στο εσωτερικό της Γης

Κίνδυνοι από τα απόβλητα στην περιφέρεια της Γης

Επιμένει η «τρύπα» του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική

Ζέστη, ξηρασία και πυρκαγιές στο μετεωρολικό δελτίο της Ελλάδας έως το 2050

Ηλιακοί συλλέκτες από ανθρώπινες τρίχες

Σπάνια μορφή κεραυνού συνελήφθη να ανεβαίνει μέχρι το Διάστημα

Οι παγετώνες στην Αλάσκα λιώνουν γρήγορα

Αποθέματα υδρογονανθράκων στα βάθη της Γης

«Φαίνονται οι πληγές της Γης» δηλώνει αστροναύτης

Το Βόρειο Σέλας διαφέρει από το Νότιο

Μυστηριώδης υπερθέρμανση του πλανήτη πριν από 55 εκατ. χρόνια

Στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 2,1 εκατ. ετών το διοξείδιο του άνθρακα

Κοντά σε κλιματικό όλεθρο ο πλανήτης

Τα ρεύματα των ωκεανών γεννήτορες του μαγνητικού πεδίου της Γης

Η Γη ίσως έχει «καρδιά που πάλλεται»


 

 

 

 

 

 

11 Δεκεμβρίου 2009

Αποτυχημένη εκτόξευση το «φως» στη Νορβηγία

 

Λύθηκε το μυστήριο του τιρκουάζ φωτός που εμφανίστηκε στον ουρανό της Νορβηγίας, καθώς το ρωσικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε την διεξαγωγή μιας ακόμη αποτυχημένης δοκιμής εκτόξευσης διηπειρωτικού πυραύλου τύπου Μπουλάβα, λόγω τεχνικών προβλημάτων.

«Οι δύο πρώτοι όροφοι του πυραύλου λειτούργησαν κανονικά, αλλά ένα τεχνικό πρόβλημα εμφανίστηκε στον τρίτο όροφο», διευκρινίζει το υπουργείο. «Σύμφωνα με τα δεδομένα της υπηρεσίας ελέγχου, ο κινητήρας του τρίτου ορόφου δεν λειτούργησε κανονικά», αναφέρεται στην ανακοίνωση του υπουργείου, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Ria Novosti.

Αποτυχημένη εκτόξευση το «φως» στη Νορβηγία

Οι ρωσικές εφημερίδες Kommersant και Vedomosti έγραφαν σε σημερινά δημοσιεύματά τους, που το υπουργείο είχε αρχικά αρνηθεί να σχολιάσει, ότι η δοκιμή πραγματοποιήθηκε από το πυρηνικό υποβρύχιο «Ντμίτρι Ντοσκόι» στη Λευκή Θάλασσα το πρωί της Τετάρτης και ότι υπήρχαν μαρτυρίες από τη Νορβηγία για εμφάνιση ενός άγνωστου ιπτάμενου αντικειμένου στα βόρεια της χώρας.

«Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι 100%, αλλά είναι πολύ πιθανό να επρόκειτο για πύραυλο, βάσει της τροχιάς κίνησης», είχε δηλώσει στην εφημερίδα ο Οντ Ερίκ, καθηγητής του νορβηγικού Ινστιτούτου Ερευνών για το Βόρειο Σέλας, πριν επιβεβαιωθεί η εκτόξευση του πυραύλου από το υπουργείο Άμυνας.

Η δοκιμή του πυραύλου τύπου Μπουλάβα, που προορίζεται για τον εξοπλισμό των πυρηνικών υποβρυχίων τετάρτης γενιάς, είναι η 13η από το 2005, ενώ οι εννέα από αυτές υπήρξαν αποτυχημένες.

Το μετεωρολογικό ινστιτούτο της Νορβηγίας είχε δεχθεί εκατοντάδες τηλεφωνήματα από παρατηρητές σε σύγχυση και δεν μπορούσαν να εξηγήσουν την προέλευσή του.

Το φως απαθανατίστηκε από τον ερασιτέχνη φωτογράφο, Γιαν Πέτερ Γιόργκενσεν, την ώρα που πήγαινε για δουλειά στο εργοστάσιο σολωμού όπου εργάζεται.

 

                                                                               <<επιστροφή

 


 

7 Δεκεμβρίου 2009

SOS: Η στάθμη της θάλασσας μπορεί να ανέβει μέχρι σχεδόν δύο μέτρα αυτό τον αιών

 

Μια νέα ευρωπαϊκή έρευνα, από κατ’ εξοχήν ειδικούς επιστήμονες, προειδοποιεί ότι η μέση στάθμη των θαλασσών του πλανήτη μας μπορεί να ανεβεί πολύ πιο γρήγορα από ό,τι είχε εκτιμηθεί μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τη νέα εκτίμηση, το παγκόσμιο επίπεδο των θαλασσών μπορεί να αυξηθεί από 75 έως 1,90 εκατοστά ως το 2100.

Η μελέτη έγινε τον Στέφαν Ράμστορφ καθηγητή Φυσικής των Ωκεανών στο Ινστιτούτο Ερευνών για το Κλίμα στο Πόντσταμ της Γερμανίας και τον Μάρτιν Βερμίρ του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Ελσίνκι της Φινλανδίας και δημοσιεύεται στο περιοδικό PNAS της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ.
   
Η νέα εκτίμηση βασίζεται στην ανάλυση διαχρονικών στοιχείων από θερμοκρασίες και επίπεδα στάθμης των υδάτων κατά τα τελευταία 130 χρόνια από όλο τον πλανήτη (με τη βοήθεια και νέων δορυφορικών παρατηρήσεων έως το 2008), που επιβεβαιώνουν τη στενή συσχέτιση ανάμεσα στην άνοδο της θερμοκρασίας και την άνοδο των νερών.
   
Σύμφωνα με τους ερευνητές, από το 1990 το μέσο επίπεδο των θαλασσών αυξάνεται με ρυθμό 3,4 χιλιοστών ετησίως, με διπλάσιο μέσο ρυθμό από ό,τι στον 20ό αιώνα. Ακόμα και αν αυτός ο ρυθμός παρέμενε σταθερός κατά τον 21ό αιώνα και δεν αύξανε κι άλλο (που είναι το πιθανότερο σενάριο με βάση την τάση ανόδου της θερμοκρασίας), μέχρι το 2100 η στάθμη των θαλασσών θα είχε αυξηθεί κατά 34 εκατοστά.
   
«Τα στοιχεία μας δείχνουν ξεκάθαρα ότι όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, τόσο πιο γρήγορα ανεβαίνει και η στάθμη των θαλασσών. Αν θέλουμε να εμποδίσουμε μια καλπάζουσα άνοδο του επιπέδου των υδάτων, πρέπει να θέσουμε τέρμα στην παγκόσμια υπερθέρμανση το ταχύτερο δυνατό», δήλωσε ο Ράμστορφ, ο οποίος είναι ο επιστήμων εκείνος που πρώτος είχε επισημάνει τη συσχέτιση του ρυθμού ανόδου της θερμοκρασίας και στάθμης των ωκεανών σε άρθρο του στο “Science” το 2007.
   
Σύμφωνα με τη νέα μελέτη των ερευνητών, ακόμα και σε ένα σχετικά ήπιο σενάριο κατά το οποίο η θερμοκρασία ως το τέλος του τρέχοντος αιώνα θα αυξηθεί μόνο κατά δύο βαθμούς Κελσίου, η στάθμη των θαλασσών είναι πιθανό να αυξηθεί πάνω από ένα μέτρο. Αν επικρατήσει το πιο απαισιόδοξο (και τελικά μάλλον πιο ρεαλιστικό σενάριο) και η θερμοκρασία ως το 2100 αυξηθεί κατά τουλάχιστον τέσσερις βαθμούς Κελσίου, τότε η στάθμη των θαλασσών εκτιμάται ότι θα ανέβει πάνω από ενάμιση μέτρο.

Αν όμως συνυπολογιστούν οι διάφοροι αστάθμητοι παράγοντες (πάντα παρόντες στην περίπτωση του κλίματος), τότε, κατά τους επιστήμονες, τα νερά μπορεί να αυξηθούν μέχρι σχεδόν δύο μέτρα ως το τέλος του αιώνα μας, μια πραγματικά δυσοίωνη προοπτική. Αν όντως επαληθευθεί, τότε θα οδηγήσει αναπότρεπτα σε καταστροφές μεγάλων παράκτιων περιοχών και, σε μερικές περιπτώσεις, στην ολοσχερή εξαφάνιση από τον χάρτη ολόκληρων μικρών νησιωτικών κρατών.
   
Η νέα εκτίμηση ανόδου των θαλασσών είναι περίπου τριπλάσια σε σχέση με την εκτίμηση της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή το 2007, η οποία όμως δεν είχε τότε συμπεριλάβει πλήρως τις συνέπειες από το πιθανό λιώσιμο των πάγων της Ανταρκτικής και της Γροιλανδίας.
   
Ενόψει και της κρίσιμης συνόδου κορυφής της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή, η νέα μελέτη προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση στον περιορισμό των «αερίων του θερμοκηπίου» θα έχει ανυπολόγιστο κόστος σε ζωές και περιουσίες.

 
***                                                                            <<επιστροφή
www.enet.gr

 


 

22 Οκτωβρίου 2009

Google και διαστημικές υπηρεσίες συνεργάζονται για την παρακολούθηση των δασών

 

Διεθνής κοινοπραξία με τη συμμετοχή της Google και διαφόρων διαστημικών υπηρεσιών αναλαμβάνει να χαρτογραφήσει και να μετρήσει τα δάση όλου του κόσμου με στόχο την καταπολέμηση της αποδάσωσης και της κλιματικής αλλαγής.

Συνολικά 80 κυβερνήσεις και οργανισμοί του ΟΗΕ συμμετέχουν στην Ομάδα Παρατήρησης της Γης (GEO), η οποία θα συγκεντρώνει δορυφορικά δεδομένα από μια ποικιλία πηγών, ανάμεσά τους το Google Earth. Συμμετέχουν επίσης η NASA, η ESA ( Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) και οι διαστημικές επιχειρήσεις της Ιαπωνίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ινδίας και της Βραζιλίας.

«Ο μόνος τρόπος να μετρήσει κανείς τα δάση αποτελεσματικά είναι από το Διάστημα» δήλωσε στο Reuters ο διευθυντής του GEO Χοσέ Ακάτσε.

Στην πρώτη φάση του προγράμματος, εξήγησε, θα μετρηθεί το ποσοστό δασοκάλυψης κάθε χώρας, ενώ στη δεύτερη θα μετρηθεί η ποσότητα άνθρακα που βρίσκεται αποθηκευμένη σε κάθε δάσος.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αποψίλωση ενοχοποιείται για το ένα πέμπτο της συνολικής εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου, αφού τα δέντρα απορροφούν και συγκρατούν το ατμοσφαιρικό διοξείδιο του άνθρακα.

Τα δεδομένα που θα συγκεντρώσει το GEO ίσως αποδειχθούν κρίσιμης σημασίας όταν τεθεί σε ισχύ η νέα διεθνής συμφωνία για το κλίμα που αναμένεται να υπογραφεί το Δεκέμβριο στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης.

Η συμφωνία ενδέχεται να συμπεριλάβει σχέδιο για την επιβράδυνση της αποδάσωσης το οποίο καθορίζει πιστώσεις για τον άνθρακα που αποθηκεύουν τα δάση.


***                                                                             <<επιστροφή
Newsroom ΔΟΛ

 

 


 

19 Οκτωβρίου 2009

Βρήκαν το πιο ήρεμο και ξηρό σημείο της Γης


Τo πιο ήρεμο, ψυχρό και ξηρό σημείο της Γης ονομάζεται Ridge Α. Πρόκειται για μια τοποθεσία στο μεγάλο οροπέδιο στο κέντρο της Ανταρκτικής που βρίσκεται σε ύψος 4.053 μέτρων.

Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε ομάδα Αμερικανών και Αυστραλών ειδικών, η οποία, χρησιμοποιώντας δορυφορικές εικόνες και αναλύοντας κλιματικά και άλλα δεδομένα, αναζητούσε το καλύτερο σημείο του πλανήτη για το στήσιμο ενός διαστημικού παρατηρητηρίου - ένα σημείο στο οποίο απολύτως τίποτε να μην εμποδίζει τα τηλεσκόπια που παρατηρούν το Διάστημα.

Οι έρευνες της ομάδας οδήγησαν στο Ridge Α, όπου η μέση θερμοκρασία τον χειμώνα μπορεί να ολισθήσει στους μείον 94 βαθμούς Κελσίου.

Οπως επισημαίνει στους «Τάιμς του Λονδίνου» ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Ουίλ Σάντερς του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας, πρόκειται για ένα πλήρως απάνεμο σημείο, με απειροελάχιστη υγρασία στον αέρα, κάτι που κρίνεται εξαιρετικά χρήσιμο για τη διαστημική παρατήρηση, αφού οι άνεμοι και οι ατμοσφαιρικές διαταραχές προκαλούν αλλοιώσεις στη λάμψη των άστρων.

Τηλεσκόπιο
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ένα τηλεσκόπιο στην επίμαχη περιοχή θα μπορούσε να δώσει εικόνες υψηλής ευκρίνειας, ανάλογες με αυτές που θα λαμβάνει το διαστημικό τηλεσκόπιο «Ηubble».

«Απ όλες τις πλευρές είναι πιο εύκολο να εγκαταστήσει κανείς ένα διαστημικό παρατηρητήριο στο Ridge Α, αφού δεν υπάρχουν τυφώνες, σεισμοί και ανεμοθύελλες», υπογραμμίζει ο καθηγητής Σάντερς.

Στο Ridge Α -επισήμως τουλάχιστον- δεν έχει καταγραφεί ποτέ μέχρι σήμερα ανθρώπινη παρουσία. Στη δορυφορική εικόνα της Ανταρκτικής στη μέση της ηπείρου σημειώνεται με κόκκινο κύκλο το Ridge Α.

 

                                                                     <<επιστροφή

 


 

17 Οκτωβρίου 2009

Μια γιγάντια τέντα θα σώσει τον πλανήτη

 

Μία γιγάντια τέντα, η οποία θα αποτελείται από τρισεκατομμύρια καθρέφτες που θα αντανακλούν τις ακτίνες του ήλιου στο διάστημα, θα μπορούσε να είναι η απάντηση στο πρόβλημα της υπερθέρμανσης του πλανήτη.


Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζεται ο αστρονόμος Δρ. Ρότζερ Έιντζελ από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, ο οποίος μάλιστα θεωρεί πως η συγκεκριμένη μέθοδος θα έχει εγγυημένα αποτελέσματα.

Σύμφωνα με το σχέδιο, ένα κανόνι με μία κάννη, η οποία θα έχει μήκος σχεδόν ένα χιλιόμετρο, θα εκτοξεύει τους καθρέφτες γύρω στα 1.610.000 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης. Δεδομένου ότι η ισχύς του θα είναι 100 φορές πιο μεγάλη από ένα συμβατικό κανόνι, η ζώνη αποκλεισμού, που θα απαιτείται για την βολή, θα είναι αρκετά χιλιόμετρα, ενώ το κόστος χρηματοδότησης ενός τέτοιο όπλου θα ξεπερνά τις 244 τρισεκατομμύρια λίρες.

Πελώριος κίνδυνος

Σε μία προσπάθεια να ερευνηθεί η αποτελεσματικότητα μίας τέτοιας θεωρίας, ανατέθηκε σε έναν Βρετανό εφευρέτη να κατασκευάσει ένα τετράμετρο αντίγραφο του κανονιού.

«Ο κίνδυνος είναι πελώριος. Προσπάθησα να κατασκευάσω ένα όπλο, το οποίο θα παράγει δύναμη 1,500G, αλλά τελικά το όπλο παρήγαγε 10,000G και αναγκαστήκαμε να μειώσουμε την ισχύ του,» αναφέρει ο εφευρέτης.

Εάν οι δοκιμές της ηλιακής ασπίδας του Δρ. Έιντζελ στεφθούν με επιτυχία, οι καθρέπτες θα μπορούν να εκτοξευθούν σε 20 με 30 χρόνια.

Ψεύτικα πλαστικά δέντρα

Αυτή την εβδομάδα συνέβησαν κάποια περίεργα πράγματα στον πλανήτη μας. Τα ψεύτικα δέντρα θα μπορούσαν πολύ σύντομα να μας παρέχουν ενέργεια, χάρη στη SolarBotanic, μία εταιρεία, η οποία ειδικεύεται σε μία νέα τεχνολογία που ονομάζεται βιομίμηση και χρησιμοποιεί μεθόδους σαν αυτές που έχει η φύση για να επιλύσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος.

Τα δέντρα αυτά που θα παράγουν ενέργεια, και τα οποία από κάποιους θεωρούνται ακόμα καλύτερα από τα αληθινά δέντρα, φέρουν νανόφυλλα, τα οποία απορροφούν την ηλιακή ενέργεια με τη βοήθεια της νανοτεχνολογίας και μετατρέπουν την ακτινοβολία σε ηλεκτρισμό.

«Είναι όπως ένα κανονικό δέντρο. Μόνο που τα δέντρα της SolarBotanic έχουν και νανο-πιεσοβολταϊκά υλικά στον κορμό και τα κλαδιά τους, τα οποία λειτουργούν ως γεννήτριες για την παραγωγή ηλεκτρισμού από οποιαδήποτε κίνηση προκαλείται από τον άνεμο ή τη βροχή.

Η εταιρεία ψάχνει τώρα για χρηματοδότηση ώστε να προχωρήσει περαιτέρω στην ανάπτυξη του σχεδίου.

 

                                                                        <<επιστροφή

 


 

7 Οκτωβρίου 2009

«Άόρατο βλέμμα» στο εσωτερικό της Γης

 

Επιστήμονες από την Ιαπωνία και τη Γαλλία ανακάλυψαν ένα νέο τρόπο να μελετούν το μυστηριώδες εσωτερικό του πλανήτη μας, χωρίς να εμποδίζονται από τα «τεκτονικά τυφλά σημεία». Η νέα τεχνική, που εκμεταλλεύεται ένα περίεργο φαινόμενο γνωστό ως σεισμικός «βόμβος» της Γης, μπορεί να δώσει στους γεωφυσικούς την πιο λεπτομερειακή εικόνα που είχαν ποτέ για τον άνω μανδύα, τη ζώνη από όπου πηγάζουν οι σεισμοί.

Οι επιστήμονες βέβαια δεν έχουν ακόμα καταφέρει να υλοποιήσουν το όνειρο του Ιουλίου Βερν για ένα απευθείας «Ταξίδι στο κέντρο της Γης» (όπως ήταν ο τίτλος του γνωστού έργου του από το 1864), όμως έχουν βρει ένα τρόπο να «βλέπουν» έμμεσα τι συμβαίνει στο εσωτερικό του πλανήτη μας, μελετώντας τα σεισμικά κύματα που ταξιδεύουν κάτω από την επιφάνεια της Γης.

Το πρόβλημα όμως με αυτή την μέθοδο είναι ότι περιορίζεται αναγκαστικά στις ζώνες όπου λαμβάνουν χώρα οι σεισμοί, δηλαδή κυρίως κατά μήκος των συνόρων των τεκτονικών πλακών.

Επιπλέον, η τεχνική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί μόνο όταν υπάρχει σεισμική δραστηριότητα –και, ως γνωστόν, οι σεισμοί είναι απρόβλεπτοι. Τώρα, σύμφωνα με το Physics World, μια ομάδα ερευνητών υπό τον καθηγητή Κιγουάμου Νισίντα του πανεπιστημίου του Τόκιο και τον Ζαν-Πολ Μοντανιέ του Ινστιτούτου Γεωφυσικής (Institut de Physique du Globe) του Παρισιού, βρήκαν μια εναλλακτική μέθοδο να «βλέπουν» μέσα στη Γη, χωρίς να εξαρτώνται από τη βοήθεια των σεισμών.

Οι γεωφυσικοί παρακολουθούν τα επιφανειακά κύματα που δημιουργούνται από την αλληλεπίδραση της ατμόσφαιρας και της επιφάνειας του πλανήτη μας, ένα φαινόμενο που έχει αποκληθεί σεισμικός «βόμβος της Γης».

Ακούγεται παράξενο, αλλά η Γη εκπέμπει συνεχώς διάφορες συχνότητες που είναι πιο χαμηλές από αυτό που μπορεί να ακούσει το ανθρώπινο αυτί. Αυτά τα υποηχητικά κύματα (σε συχνότητες 0,01 – 10 Hz) έχουν γίνει γνωστά από ηχητικές καταγραφές σε όλο τον κόσμο. Μέχρι τώρα οι επιστήμονες αδυνατούσαν να συνδέσουν τις μεταβολές στο «βόμβο» της Γης με τις ιδιότητες του μανδύα, μεταξύ άλλων επειδή στο υπόβαθρο ακούγονταν πολλοί άλλοι θόρυβοι.

Όμως οι ιάπωνες και γάλλοι ερευνητές, μελετώντας αρχεία ηχητικών καταγραφών μιας περίπου 20ετίας από διάφορα μέρη της Γης, μπόρεσαν να ξεχωρίσουν το θόρυβο του ίδιου του βόμβου από άλλους περιρρέοντες θορύβους. Στη συνέχεια, κατάφεραν να συσχετίσουν τις μεταβολές του βόμβου, ανά γεωγραφικές περιοχές, με την φυσική και χημική σύνθεση του μανδύα.

Οι γεωφυσικοί μέτρησαν την ταχύτητα του ήχου στο μανδύα σε βάθη 340 χλμ. κάτω από την Ασία, τη Β. και Ν.Αμερική και την Αυστραλία. Συνδυάζοντας έναν μεγάλο όγκο δεδομένων σε μια μορφή τομογραφίας, ήσαν σε θέση να δημιουργήσουν χάρτες ταχύτητας κάτω από τις ηπείρους, σε ένα εύρος πολύ μεγαλύτερο από την εικόνα που υπήρχε για το μανδύα με βάση την μελέτη μόνο των σεισμογόνων περιοχών. Η σχετική μελέτη παρουσιάστηκε στο περιοδικό Science.

Άλλοι γεωφυσικοί δήλωσαν εντυπωσιασμένοι από τη νέα τεχνική και είπαν ότι δυνητικά μπορεί να οδηγήσει, πέρα από την πιο λεπτομερειακή εικόνα του μανδύα, σε μια καλύτερη κατανόηση της κίνησης των τεκτονικών πλακών, καθώς και του τρόπου δημιουργίας νέου γήινου φλοιού στους βυθούς των ωκεανών.


***                                                                             <<επιστροφή
www.enet.gr



 

2 Οκτωβρίου 2009

Κίνδυνοι από τα απόβλητα στην περιφέρεια της Γης

 

Η συσσώρευση αποβλήτων στο βαρυτικό πεδίο της Γης αποτελεί διαρκή απειλή για την ασφάλεια των διαστημικών πτήσεων και των δορυφορικών υπηρεσιών, όπως προειδοποίησε την Πέμπτη το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για Υποθέσεις Απώτερου Διαστήματος (UNOOSA).

«Η λήψη άμεσων μέτρων για τη μείωση των διαστημικών αποβλήτων αποτελεί κοινό συμφέρον για την ανθρωπότητα, κυρίως αν θέλουμε να προστατεύσουμε το διάστημα για τις επόμενες γενιές», υπογράμμισε ο διευθυντής του UNOOSA, Μάζλαν Οτμαν, σε ανακοίνωση Τύπου που εξέδωσε από την Βιένη.

Σύμφωνα με το UNOOSA «οι δορυφόροι που δεν χρησιμοποιούνται πια και άλλα απόβλητα που παραμένουν σε τροχιά για μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν κάνει το διάστημα πιο επικίνδυνο τόσο για τους αστροναύτες όσο και για τους εν ενεργεία δορυφόρους και για τις άλλες διαστημικές μηχανές».

Οι ζημιές στους δορυφόρους μπορεί να έχουν άμεσες επιπτώσεις στις δραστηριότητες στην Γη, για παράδειγμα στην τηλεφωνία, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, τις υπηρεσίες μετεωρολογίας και τις τραπεζικές υπηρεσίες.

«Η αύξηση του αριθμού των δορυφόρων έχει πολλαπλασιάσει τα διαστημικά απόβλητα που αποτελούν διαρκή κίνδυνο για συγκρούσεις», υπογράμμισε ο UNOOSA.

Σύμφωνα με έκθεση που έγινε από το Ινστιτούτο Space Security Index το 2008, περίπου 300.000 αντικείμενα μεγέθους από ένα έως 10 εκατοστά προερχόμενα σε μεγάλο βαθμό από ανθρώπινη δραστηριότητα βρίσκονταν σε τροχιά στην περιφέρεια της Γης.

Με ταχύτητες που φτάνουν τα χιλιάδες χιλιόμετρα την ώρα «ακόμα και τα πιο μικρά απόβλητα μπορούν να προκαλέσουν ζημιές σε μια διαστημική μηχανή», υπογραμμίζει η έκθεση του UNOOSA.

 

                                                                       <<επιστροφή

 


 

18 Σεπτεμβρίου 2009

Επιμένει η «τρύπα» του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική


Είκοσι δύο χρόνια μετά την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ, το στρώμα του όζοντος στη στρατόσφαιρα της Γης έχει σταθεροποιηθεί, αλλά μια μεγάλη τρύπα πάνω από την Ανταρκτική συνεχίζει να σχηματίζεται σε ετήσια βάση, όπως ανακοίνωσε η Διεθνής Επιτροπή για τον Όζον της Διεθνούς Ένωσης Μετεωρολογικών και Ατμοσφαιρικών Επιστημών.

Στο πλαίσιο αυτό, τα Ηνωμένα Έθνη ανακήρυξαν την 16η Σεπτεμβρίου ως Διεθνή Ημέρα για την Προστασία του Στρώματος του Όζοντος, σε ανάμνηση της ημερομηνίας υπογραφής του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ (16 Σεπτεμβρίου 1987), το οποίο ελέγχει την παραγωγή και χρήση των χημικών ουσιών που καταστρέφουν το όζον.

Το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ αποτελεί ένα από τα σπάνια στην ιστορία παραδείγματα επιτυχούς συνεργασίας επιστημόνων, κυβερνήσεων και επιχειρήσεων, καθώς επίσης ανάμεσα στις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες, συνιστώντας το κατάλληλο παράδειγμα ώστε η διεθνής κοινότητα να συνεργαστεί και σε άλλα κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα.

Το θέμα της φετινής Διεθνούς Ημέρας για το Όζον είναι «Καθολική συμμετοχή: Η προστασία του όζοντος ενώνει τον κόσμο». Οι παρατηρήσεις - από επίγειους και διαστημικούς σταθμούς- δείχνουν ότι οι ποσότητες στη στρατόσφαιρα του βρωμίου και του χλωρίου, των δύο κατ' εξοχήν ουσιών που βλάπτουν το όζον, έχουν μειωθεί. Σε ορισμένες περιοχές μάλιστα, όπως στο βόρειο ημισφαίριο, το όζον δείχνει τάσεις αύξησης.

Παρόλα αυτά, οι τελευταίες επιστημονικές μετρήσεις, σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή για το Όζον, δείχνουν ότι οι μέσες παγκόσμιες ποσότητες του όζοντος είναι μειωμένες κατά 3% στο βόρειο και κατά 6% στο νότιο ημισφαίριο σε σχέση με τα αντίστοιχα επίπεδα προ του 1980. Επιπλέον, μια μεγάλη τρύπα πάνω από την Ανταρκτική, στο νότιο ημισφαίριο, κάνει την εποχική της εμφάνιση κάθε χρόνο.

Το 2007 αυτή η τρύπα του όζοντος είχε μέση έκταση 22 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα και το 2008 ήταν αυξημένη στα 25 εκατ. τ.χλμ., ήταν δηλαδή σχεδόν διπλάσια από την Ανταρκτική, που έχει έκταση περίπου 14 εκατ. τ.χλμ. Η πιο πρόσφατη μέτρηση, στα μέσα του Σεπτεμβρίου 2009, έδειξε ότι η τρύπα έχει έκταση πάνω από 22 εκατ. τ. χλμ. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το όζον πάνω από την Ανταρκτική θα παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα καθ' όλη την επόμενη δεκαετία και δεν αναμένονται σημάδια ανάκαμψής του πριν το 2020.

Από την άλλη, όσον αφορά την Αρκτική, η μείωση του όζοντος στο Βορρά εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις μετεωρολογικές συνθήκες, που μεταβάλλονται σημαντικά στο βόρειο ημισφαίριο. Το 2005 και 2008 καταγράφηκαν μεγάλες μειώσεις (μέχρι και 30%) στο στρώμα του όζοντος πάνω από την Αρκτική, ενώ το 2009 η μείωση του όζοντος είναι μικρότερη λόγω πιο ευνοϊκών καιρικών συνθηκών. Εκτιμάται ότι, κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες, θα συνεχίσουν να συμβαίνουν μεγάλες απώλειες όζοντος πάνω από τον Αρκτικό κύκλο στη διάρκεια των παγωμένων χειμώνων.

Στις πολικές και υποπολικές περιοχές του νότιου ημισφαιρίου έχουν παρατηρηθεί επεισόδια υψηλών επιπέδων επικίνδυνης υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας (UV-B) που κρατάνε για λίγες μέρες και τα οποία σχετίζονται με την τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Αντίστοιχα περιστατικά αυξημένης υπεριώδους ακτινοβολίας έχουν λάβει χώρα και στο βόρειο ημισφαίριο.

Η ουσιαστική ανάκαμψη του στρώματος του όζοντος αναμένεται να συμβεί γύρω στα μέσα του 21ού αιώνα, σαν συνέπεια των μειώσεων ή απαγορεύσεων των καταστροφικών χημικών ουσιών, τις οποίες επέβαλε το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ.

Όμως, σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή του Όζοντος, υπάρχει μια αλληλεπίδραση ανάμεσα στις αυξήσεις των «αερίων του θερμοκηπίου» (διοξειδίου του άνθρακα κ.α.) στην ατμόσφαιρα και της ανάκαμψης του στρατοσφαιρικού όζοντος. Από τη μια, η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει το πότε θα συμβεί η ανάκαμψη του όζοντος και, από την άλλη, οι μελλοντικές μεταβολές στο επίπεδο του όζοντος θα επηρεάσουν την κλιματική αλλαγή, ειδικά στο νότιο ημισφαίριο.

Η διεθνής επιστημονική κοινότητα ήδη επεξεργάζεται μια νέα αξιολόγηση για την παγκόσμια κατάσταση του στρώματος του όζοντος, η οποία θα δοθεί στη δημοσιότητα το 2011.

***                                                                              <<επιστροφή
www.kathimerini.gr

 

 


 

18 Σεπτεμβρίου 2009

Ζέστη, ξηρασία και πυρκαγιές στο μετεωρολικό δελτίο της Ελλάδας έως το 2050

 

Ανυπόφορες πόλεις, τουριστικοί προορισμοί με καύσωνες, δύσκολες μέρες για τη γεωργία, εθνικοί δρυμοί σε κίνδυνο. Αυτές είναι οι δυσοίωνες προβλέψεις έρευνας της WWF Ελλάς και του Εθνικού Αστεροσκοπείου για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα το διάστημα 2021-2050.

Η έκθεση που παρουσιάστηκε την Τετάρτη σε συνέντευξη Τύπου, με τίτλο Το αύριο της Ελλάδας: επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα κατά το άμεσο μέλλον, περιλμβάνει τα αποτελέσματα της πρώτης έρευνας που επικεντρώνεται στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε περιοχές με μεγάλη σημασία για την οικονομία και τον φυσικό πλούτο της χώρας.

Η δυσφορία των κατοίκων στις πόλεις πρόκειται να ενταθεί, προβλέπει επιστημονική ομάδα:

-Στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, τη Λαμία και τη Λάρισα αναμένονται 20 επιπλέον ημέρες καύσωνα το χρόνο, ενώ για την Αθήνα προβλέπονται 5-15 επιπλέον ημέρες καύσωνα και 30 επιπλέον νύχτες με θερμοκρασία άνω των 20 βαθμών Κελσίου.

-Σε Αθήνα, Λαμία, Λάρισα, Βόλο και Θεσσαλονίκη η συνολική βροχόπτωση θα μειωθεί, θα αυξηθούν ωστόσο οι ακραίες βροχοπτώσεις κατά 10-20%. Αυτό θα αυξήσει τον κίνδυνο τόσο για πλημμύρες όσο και πυρκαγιές στα περιαστικά δάση.

-Οι ημέρες με θερμοκρασία άνω των 25ο C θα αυξηθούν κατά σχεδόν ένα μήνα, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, φαινόμενο που αντισταθμίζεται όμως από την αυξημένη ζέστη:

-Στους δέκα νομούς με την υψηλότερη τουριστική κίνηση προβλέπεται αύξηση των ημερών με καύσωνα κατά 5 έως και 15 ημέρες το χρόνο. Αύξηση αναμένεται και στις νύχτες όπου η θερμοκρασία δεν θα πέφτει κάτω από τους 20ο C, κυρίως στις νησιωτικές περιοχές, όπως η Ρόδος και τα Χανιά.

-Οι δέκα μεγαλύτεροι αγροτικοί νομοί της χώρας θα δεχθούν μεγάλη πίεση από την κλιματική αλλαγή. Για παράδειγμα, στην Εύβοια αναμένονται περισσότερες από 25 επιπλέον ξηρές ημέρες σε σχέση με σήμερα, οι Σέρρες και η Λάρισα θα ζήσουν 20 περισσότερες μέρες καύσωνα, ενώ στο Ηράκλειο και την Πέλλα οι βροχοπτώσεις το χειμώνα θα μειωθούν κατά 15%.

-Οποιαδήποτε πρόβλεψη για πιθανές βλάβες στις καλλιέργειες είναι παρακινδυνευμένη αλλά τα γενικά ευρήματα φανερώνουν αυξημένο κίνδυνο για ερημοποίηση νέων εκτάσεων και μείωση στη διαθεσιμότητα νερού.

-Η κλιματική αλλαγή θα θέσει σε δοκιμασία και τους Εθνικούς Δρυμούς, καθώς προβλέπεται αύξηση των ημερών με υψηλό ρίσκο εμφάνισης πυρκαγιάς σε όλους τους Δρυμούς της χώρας.

«Οι προβλέψεις για την Ελλάδα δεν είναι ευοίωνες, γεγονός που κάνει ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη άμεσης αξιοποίησης της έρευνας από το σύνολο των αρμόδιων δημόσιων φορέων και την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος προσαρμογής της χώρας στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής» σημειώνει ο Χρήστος Γιαννακόπουλος, κύριος ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου και βασικός συντάκτης της έκθεσης.

«Η Πολιτεία δεν μπορεί να ισχυριστεί πλέον ότι δεν γνωρίζει τι ενδέχεται να συμβεί στο μέλλον [...] Η νέα κυβέρνηση πρέπει να θέσει τα ζητήματα της Κοπεγχάγης και της προσαρμογής της χώρας στις μελλοντικές κλιματικές συνθήκες ως μέγιστες προτεραιότητες» καταλήγει ο Δημήτρης Καραβέλλας, διευθυντής του WWF Ελλάς.

Η μελέτη βασίστηκε σε ένα μόνο περιοχικό κλιματικό μοντέλο, αυτό του Βασιλικού Ινστιτούτου της Ολλανδίας (KNMI), και στο μετριοπαθές σενάριο εκπομπών Α1Β της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).


***                                                                                <<επιστροφή
Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

 


 

17 Σεμπτεμβρίου 2009

Ηλιακοί συλλέκτες από ανθρώπινες τρίχες

 

Ίσως στο μέλλον τα κουρεία και τα κομμωτήρια να βρουν ένα απρόσμενο πρόσθετο εισόδημα από τις τόσες τρίχες των πελατών τους, που πετιούνται στο πάτωμα. Ένας 18 νεαρός εφευρέτης από το Νεπάλ κατασκεύασε ένα επαναστατικό τύπο ηλιακού συλλέκτη (πάνελ) που χρησιμοποιεί ανθρώπινες τρίχες μαλλιών....
Ο Μίλαν Κάρκι, που κατάγεται από ένα απομακρυσμένο χωριό του Νεπάλ (όπου οι διακοπές ρεύματος φτάνουν και τις 16 ώρες τη μέρα) και ο οποίος σπουδάζει σε σχολείο του Κατμαντού,σύμφωνα με τη βρετανική "Ντέιλι Μέιλ", φιλοδοξεί να προσφέρει στον κόσμο, ειδικά στις φτωχές χώρες, φθηνό "πράσινο" ηλεκτρισμό. Όπως πιστεύει, οι τρίχες είναι εύκολο να χρησιμοποιηθούν ως αγωγός ηλεκτρισμού στους ηλιακούς συλλέκτες και να φέρουν πραγματική επανάσταση στην παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

    "Στην αρχή ήθελα να παράγω ηλεκτρισμό για το σπίτι μου, μετά για το χωριό μου και τώρα πια σκέφτομαι όλο τον κόσμο", δήλωσε ο Μίλαν, ο οποίος προτείνει την αντικατάσταση του ακριβού πυριτίου ως συστατικού των πάνελ, με τις…τζάμπα τρίχες. Μαζί με τέσσερις συμμαθητές του, κατασκεύασε ένα πιλοτικό πάνελ από τρίχες, αρχικά σαν πείραμα, αλλά τώρα πια είναι πεισμένος ότι η εφεύρεσή του μπορεί να έχει εμπορική βιωσιμότητα και ευρείες εφαρμογές.

    Ήδη ο Μίλαν και οι συνομήλικοί του έχουν φτιάξει άλλα δύο πάνελ που τα έδωσαν για δοκιμές στην τοπική αυτοδιοίκηση. Το πάνελ από τρίχες παράγει 18 βατ ενέργειας και κοστίζει γύρω στα 28 ευρώ το καθένα να παραχθεί. Όμως, αν κατασκευασθεί μαζικά, ο Μίλαν ελπίζει ότι η τιμή του μπορεί να πέσει στο μισό τουλάχιστον, δηλαδή θα έχει περίπου το ένα τέταρτο της τιμής των ηλιακών συλλεκτών που πουλιούνται σήμερα στην χώρα του και έχουν ανάλογη ισχύ.

    Η μελανίνη, η χρωστική ουσία που δίνει στα μαλλιά το χρώμα τους, είναι φωτο-ευαίσθητη και παράλληλα δρα σαν ένα είδος αγωγού. Το ηλιακό πάνελ από τρίχες μπορεί να φορτίσει ένα κινητό τηλέφωνο ή ένα ζευγάρι μπαταρίες.

    Οι κάτοικοι του Νεπάλ μπορούν να αγοράσουν μισό κιλό τρίχες αντί περίπου 20 ευρω-λεπτών και η ποσότητα αυτή μπορεί να διαρκέσει στο ηλιακό πάνελ για λίγους μήνες. Επιπλέον, η αντικατάστασή τους είναι εύκολη και μπορεί να γίνει από τον ίδιο τον κάτοχο του συλλέκτη, χωρίς να χρειάζεται να έρθει συντηρητής με αμοιβή.

    Οι συγχωριανοί του Μίλαν που είναι πολύ προληπτικοί και δεν πιστεύουν στην επιστήμη, αρχικά δεν είδαν με καλό μάτι την εφεύρεσή του, αλλά τώρα που διαπίστωσαν πως όντως δουλεύει και (κυρίως) πως είναι φθηνή, πείστηκαν για την αξία της.

    Ο Μίλαν, ο οποίος δήλωσε ότι έχει ως πρότυπο τον εφευρέτη Τόμας Έντισον, εμπνεύστηκε αρχικά όταν διάβασε ένα βιβλίο του διάσημου φυσικού Στέφεν Χόκινγκ, όπου περιγράφονταν τρόποι δημιουργίας στατικού ηλεκτρισμού από τρίχες.

 

                                                                       <<επιστροφή

 


 

25 Αυγούστου 2009

Σπάνια μορφή κεραυνού συνελήφθη να ανεβαίνει μέχρι το Διάστημα

 

Ένας «γιγάντιος πίδακας», μια σπάνια μορφή κεραυνού που ανεβαίνει προς τον ουρανό αντί να κατεβαίνει προς το έδαφος, φωτογραφήθηκε να φτάνει από τα σύννεφα μέχρι το όριο του Διαστήματος πάνω από τον Ατλαντικό.

Οι γιγάντιοι πίδακες είναι μια από τις σπάνιες μορφές ηλεκτρικών εκκενώσεων που έχουν αναγνωριστεί τις τελευταίες δεκαετίες. Μόλις δέκα γιγάντιοι πίδακες έχουν καταγραφεί από την ανακάλυψη του φαινομένου το 2001 και μόνο πέντε έχουν φωτογραφηθεί.

«Ουσιαστικά πρόκειται για ανοδικούς κεραυνούς που ξεκινούν από τα σύννεφα και μεταφέρουν φορτία, ακριβώς όπως οι συνηθισμένοι κεραυνοί που κινούνται από τα σύννεφα μέχρι το έδαφος» εξηγεί ο Δρ Στίβεν Κάμερ σε ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Duke της Βόρειας Καρολίνας.

Η εντυπωσιακή φωτογραφία της ομάδας του Κάμερ δημοσιεύτηκε την Κυριακή στο περιοδικό Nature Geoscience

«Οι μετρήσεις μας δείχνουν ότι οι γιγάντιοι πίδακες μπορούν να μεταφέρουν μεγάλα [ηλεκτρικά] φορτία μέχρι την κατώτερη ιονόσφαιρα» αναφέρει ο ερευνητής.

Η ομάδα του Κάμερ φωτογράφησε τον πίδακα στις 21 Ιουλίου 2008, όταν η Τροπική Καταιγίδα Κριστομπάλ πλησίαζε τις ΗΠΑ από τον Ατλαντικό.

Το φαινόμενο καταγράφηκε από απόσταση 240 χιλιομέτρων και διήρκεσε περίπου ένα δευτερόλεπτο. Η εκκένωση έφτασε από την τροπόσφαιρα στην ιονόσφαιρα σε ύψος 80 χιλιομέτρων, μόλις 20 χιλιόμετρα κάτω από το επίσημο όριο του Διαστήματος.

Πέρα από τους γιγάντιους πίδακες, άλλα εξωτικά είδη ηλεκτρικών εκκενώσεων που έχουν ανακαλυφθεί τα τελευταία χρόνια είναι οι «γαλάζιοι πίδακες», οι «σφαιρικοί κεραυνοί» και τα «ξωτικά».


***                                                                            <<επιστροφή
Newsroom ΔΟΛ

 



10 Αυγούστου 2009

Οι παγετώνες στην Αλάσκα λιώνουν γρήγορα

 

Τρεις μεγάλοι παγετώνες στην Αλάσκα και στη πολιτεία Ουάσινγκτον έχουν συρρικνωθεί δραματικά, μία σαφής ένδειξη ενός θερμότερου κλίματος, σύμφωνα με μία μελέτη που δόθηκε την Πέμπτη στη δημοσιότητα από την αμερικανική Γεωλογική Επιθεώρηση.

Οι τρεις παγετώνες, δύο στην Αλάσκα και ένας στην Ουάσινγκτο, αποτελούν αντικείμενο στενής επιστημονικής παρακολούθησης από το 1957.

«Είναι οι τρεις παγετώνες στη Βόρεια Αμερική που έχουν υποστεί τη μεγαλύτερη μαζική αλλαγή», δήλωσε στο Ανκορέιτζ της Αλάσκας Σαντ Ο Νιλ ειδικός της Επιθεώρησης για τους παγετώνες που είναι ένας από τους συντάκτες της μελέτης. «Οι τρεις παγετώνες έχουν διαφορετικό κλίμα, ενώ παρουσιάζουν παρόμοια μορφή συμπεριφοράς και αυτή η συμπεριφορά είναι η απώλεια μάζας», ανέφερε.

Επιστήμονες παρακολουθούν από κοντά το τήξιμο των παγετώνων καθώς μία αύξηση της στάθμης της θάλασσας θα απειλούσε τις παραθαλάσσιες και τις κατώτερες περιοχές ανά το κόσμο. Η μάζα των τριών παγετώνων έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία 15 χρόνια παρατηρεί η USGS.

Σύμφωνα με τον Ο Νιλ, από μόνοι τους οι παγετώνες και οι αλλαγές τους δεν αποτελούν απόδειξη της υπερθέρμανσης του πλανήτη, αλλά η συμπεριφορά τους ταιριάζει σε μία μορφή θερμότερου ή ξηρότερου καιρού ή και τα δύο, πρόσθεσε.

***                                                                            <<επιστροφή
www.ant1.gr

 


 

3 Αυγούστου 2009

Αποθέματα υδρογονανθράκων στα βάθη της Γης

 

Ίσως τελικά το πετρέλαιο αποδειχτεί πολύ σκληρό για να πεθάνει έτσι εύκολα. Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες ανακάλυψαν (προς το παρόν εργαστηριακά) ότι το αιθάνιο, το μεθάνιο και άλλοι βαρύτεροι υδρογονάνθρακες μπορούν να δημιουργηθούν ακόμα πιο βαθειά μέσα στη Γη από ό,τι θεωρείτο μέχρι τώρα και συγκεκριμένα στο ανώτερο τμήμα του μανδύα, δηλαδή του στρώματος εκείνου που βρίσκεται κάτω από το σκληρό γήινο φλοιό και πάνω από το ρευστό πυρήνα του πλανήτη μας.

Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αρχικά ήσαν ζωντανοί οργανισμοί, κυρίως φυτικοί, που, όταν πέθαναν, συμπιέστηκαν και θερμάνθηκαν κάτω από βαριά στρώματα ιζημάτων στο γήινο φλοιό. Μέσα από αυτή τη βιολογική-γεωλογική διαδικασία σχηματίστηκαν οι υδρογονάνθρακες.

Οι επιστήμονες εδώ και χρόνια διαφωνούν κατά πόσο ορισμένοι υδρογονάνθρακες μπορούν να έχουν δημιουργηθεί ακόμα βαθύτερα στο εσωτερικό της Γης και να μην προέρχονται από πρώην οργανική ύλη, αλλά από αβιογενή μόρια. Αν αυτό όντως συμβαίνει, οι επιπτώσεις θα είναι σημαντικές για τις ακόρεστες ενεργειακές ανάγκες της ανθρωπότητας.

Τώρα, ο Άντον Κολέσνικοφ του Γεωφυσικού Εργαστηρίου του Ινστιτούτου Κάρνεγκι των ΗΠΑ, σε συνεργασία με τον Βλαδιμίρ Κουτσέροφ της Κρατικής Ακαδημίας Χημικής Τεχνολογίας Λεμονόσοφ της Μόσχας και τον Αλεξάντερ Γκοντσάροφ του Βασιλικού Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Σουηδίας, παρουσίασαν, σε εργασία τους στο περιοδικό “Nature Geoscience”, στοιχεία ότι είναι εφικτή η σύνθεση κορεσμένων υδρογονανθράκων (μεθανίου, αιθανίου κ.α.) με καθαρά θερμοδυναμικό τρόπο, υπό μεγάλη πίεση και υψηλή θερμοκρασία, όπως αυτές που επικρατούν βαθιά μέσα στη Γη, χωρίς να προαπαιτείται οργανική πρώην ύλη (δηλαδή εναπόθεση και συμπίεση νεκρών φυτών).

Η ιδέα ότι υδρογονάνθρακες που δημιουργούνται στο μανδύα, στη συνέχεια «μεταναστεύουν» προς τα πάνω, στο φλοιό της Γης, μέσω τεκτονικών ρηγμάτων και έτσι συμβάλλουν στα πιο επιφανειακά αποθέματα πετρελαίου και αερίου, για πρώτη φορά εμφανίστηκε στη Ρωσία και την Ουκρανία πριν πολλά χρόνια.

Η νέα έρευνα έδειξε με εργαστηριακά πειράματα ότι είναι πράγματι δυνατό, υπό τις κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας και πίεσης (που μιμούνται αυτές που επικρατούν βαθειά στη Γη), το μεθάνιο να μετατραπεί σε αιθάνιο, προπάνιο, βουτάνιο, γραφίτη κ.α.

Επίσης αποδείχτηκε, πάλι εργαστηριακά, και το αντίστροφο, ότι δηλαδή είναι εφικτό το αιθάνιο να μετατραπεί σε μεθάνιο. Όλοι αυτοί χημικοί μετασχηματισμοί δείχνουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι είναι όντως πιθανό κάτω από το φλοιό (δηλαδή κάτω από το βάθος όπου μέχρι σήμερα γίνονται οι γεωτρήσεις και ανακαλύπτεται το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο), να έχουν διαμορφωθεί βαρύτεροι υδρογονάνθρακες.

Οι επιστήμονες, που πραγματοποίησαν τη νέα μελέτη, τονίζουν την ανάγκη να αρχίσει πλέον μια συστηματική εξερεύνηση σε μεγαλύτερο βάθος της Γης.


***                                                                           <<επιστροφή
www.enet.gr

 


 

28 Ιουλίου 2009

«Φαίνονται οι πληγές της Γης» δηλώνει αστροναύτης

 

Οι πάγοι της Γης έχουν λειώσει αρκετά, από την τελευταία φορά που «βγήκε» ο ίδιος στο διάστημα, πριν 12 χρόνια, δήλωσε Καναδός αστροναύτης που βρίσκεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Ο Μπομπ Θρισκ, που έχει διανύσει δύο μήνες της εξάμηνης αποστολής στον σταθμό, μαζί με τους 12 συνεργάτες του αστροναύτες τόνισε ότι τον κυριεύει δέος κάθε φορά που κοιτάζει έξω από το παράθυρο, ειδικότερα όσον αφορά το λεπτό ατμοσφαιρικό στρώμα γύρω από τον πλανήτη. "Είναι ένα πολύ λεπτό ατμοσφαιρικό πέπλο γύρω από τη γη, που μας κρατάει ζωντανούς", δήλωσε ο Θρισκ κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου από το διάστημα.

"Τις περισσότερες φορές που κοιτάζω από το παράθυρο με πιάνει δέος. Υπάρχουν επίσης τα αποτελέσματα της καταστροφής της Γης από τον άνθρωπο. Αυτή είναι ίσως απλά μια αντίληψη, αλλά έχω την αίσθηση ότι οι πάγοι λιώνουν. Τα χιόνια που καλύπτει τα βουνά είναι λιγότερο από πριν 12 χρόνια, που τα είδα για τελευταία φορά. Αυτό με ξαφνιάζει" πρόσθεσε ο αστροναύτης.


***                                                                          <<επιστροφή
www.enet.gr

 

 


 

28 Ιουλίου 2009

Το Βόρειο Σέλας διαφέρει από το Νότιο

 

Μέχρι τώρα οι επιστήμονες πίστευαν ότι το σέλας στο βόρειο ημισφαίριο είναι ίδιο με αυτό του νότιου και ότι, κατά κάποιο τρόπο, το ένα αντικατοπτρίζει το άλλο. Τώρα όμως, για πρώτη φορά, Νορβηγοί επιστήμονες παρουσίασαν στοιχεία ότι αυτό δεν συμβαίνει πάντα και έδειξαν ότι Βόρειο Σέλας (Aurora Borealis) μπορεί να είναι τελείως ασυμμετρικό σε σχέση με το Νότιο (Aurora Australis).

Η ανακάλυψη, χρησιμοποιώντας στοιχεία από δύο δορυφόρους της NASA (Image και Polar), έγινε από ερευνητές του Ινστιτούτου Φυσικής και Τεχνολογίας του πανεπιστημίου του Μπέργκεν, υπό τον καθηγητή Νικολάι Όστγκααρντ, και παρουσιάστηκε στο περιοδικό “Nature”.

Το σέλας παράγεται από τις συγκρούσεις ανάμεσα στην ατμόσφαιρα της Γης και στα ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια που εκπέμπονται από τον ήλιο και ευθυγραμμίζονται με τις γήινες γεωμαγνητικές γραμμές. Καθώς αυτές οι διαδικασίες λαμβάνουν χώρα πάνω από τα δύο ημισφαίρια, δημιουργείται το σέλας πάνω από τις δύο πολικές περιοχές του πλανήτη μας. Ως τώρα ο επιστήμονες θεωρούσαν ότι τα φορτισμένα σωματίδια ακολουθούν τις γραμμές του μαγνητικού πεδίου που συνδέει τα δύο ημισφαίρια.

Επειδή επιπλέον εκτιμούσαν ότι τα σωματίδια είναι ομοιόμορφα κατανεμημένα ανάμεσα στα δύο ημισφαίρια, πίστευαν ότι το σέλας είναι ίδιο στο Βορρά και το Νότο. Οι νορβηγοί ερευνητές, αντίθετα, έδειξαν ότι στο σέλας παρατηρούνται έντονα σημεία την αυγή στο βόρειο ημισφαίριο το καλοκαίρι, καθώς και κατά το σούρουπο στο νότιο ημισφαίριο το χειμώνα.

Σύμφωνα με την πιθανότερη ερμηνεία, αυτή η συμμετρία οφείλεται σε δι-ημισφαιρικά ηλεκτρικά ρεύματα που εξαρτώνται από τις εποχές του χρόνου και τα οποία είχαν θεωρητικά προβλεφθεί, αλλά ποτέ δεν είχαν γίνει ορατά.

Οι Νορβηγοί επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μελέτη του ενός ημισφαιρίου δεν είναι πλέον αρκετή για να εξαχθούν συμπεράσματα και για το άλλο και τονίζουν ότι μέχρι τώρα η μεγάλη πλειονότητα των στοιχείων για το σέλας και γενικότερα για τις διαδικασίες στην ανώτερη ατμόσφαιρα των πολικών περιοχών προέρχεται από μονόπλευρα στοιχεία μόνο από το βόρειο ημισφαίριο.


***                                                                                   <<επιστροφή
www.enet.gr

 

 


 

24 Ιουλίου 2009

Μυστηριώδης υπερθέρμανση του πλανήτη πριν από 55 εκατ. χρόνια

 

Το διοξείδιο του άνθρακα θεωρείται ο κύριος ένοχος για την άνοδο της θερμοκρασίας και τις διαχρονικές κλιματικές αλλαγές στον πλανήτη μας, όμως οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμα λύσει ένα αίνιγμα στην κλιματική ιστορία της Γης. Συγκεκριμένα, μια πολύ μεγάλη υπερθέρμανση, πριν περίπου 55 εκατ. χρόνια, η οποία όμως δεν μπορεί να αποδοθεί στο συγκεκριμένο «αέριο του θερμοκηπίου».

Σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα, κάτι άλλο –ακόμα άγνωστο- συνέβη παράλληλα και αύξησε αισθητά την θερμοκρασία του πλανήτη μας. Τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές συγκεντρώνουν συνεχώς στοιχεία για αυτό το μυστηριώδες συμβάν, που είναι επιστημονικά γνωστό ως το Θερμικό Μέγιστο της Παλαιοκαίνου-Ηωκαίνου Εποχής.

Τα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί κυρίως από γεωτρήσεις στο βυθό του Ατλαντικού και του Ειρηνικού ωκεανού, δείχνουν η επιφανειακή θερμοκρασία της Γης την εποχή εκείνη αυξήθηκε σημαντικά μέχρι 9 βαθμούς Κελσίου. Η φάση ανόδου διήρκεσε για μια περίοδο 10.000 χρόνων και η αυξημένη θερμοκρασία στη συνέχεια διατηρήθηκε για περίπου 100.000 χρόνια.

Εκ πρώτης όψεως, το διοξείδιο του άνθρακα φαίνεται ο...συνήθης ύποπτος, καθώς, για άγνωστους λόγους, κατά το Θερμικό Μέγιστο, αυξήθηκε κατά 700 μέρη ανά εκατομμύριο, από τα 1.000 στα 1.700 μέρη (ppm), φθάνοντας δηλαδή σε ένα επίπεδο περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερο από το σημερινό επίπεδο των 385 μερών ανά εκατομμύριο. Η αρχική επιστημονική εκτίμηση ήταν ότι αυτή η αύξηση του κατ’ εξοχήν επιβαρυντικού "αερίου του θερμοκηπίου" θα ήταν αρκετή για να έχει προκαλέσει την μεγάλη άνοδο της θερμοκρασίας πριν 55 εκατ. χρόνια.

Όμως οι νεότερες επιστημονικές μελέτες και εκτιμήσεις ανατρέπουν πλέον αυτό το σενάριο. Μια αμερικανική ερευνητική ομάδα, υπό τον ωκεανογράφο Ρίτσαρντ Ζίμπε του πανεπιστημίου της Χαβάης των ΗΠΑ και τον Τζέημς Ζάχος του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Σάντα Κρουζ, σύμφωνα με το περιοδικό "Nature Geoscience", έκανε νέους υπολογισμούς για τον «κύκλο του άνθρακα», χρησιμοποιώντας προσομοιώσεις σε υπολογιστές.

Το συμπέρασμά τους ήταν ότι ακόμα και αν το διοξείδιο του άνθρακα είχε φθάσει τα 2.000 μέρη ανά εκατομμύριο, η θερμοκρασία δεν πρέπει να είχε αυξηθεί πάνω από 3,5 βαθμούς και όχι 9 βαθμούς, όπως συνέβη. Συνεπώς κάποιο άλλο φαινόμενο πρέπει να έλαβε χώρα, εξαιτίας του οποίου η θερμοκρασία της Γης αυξήθηκε πολύ παραπάνω, τουλάχιστον κατά 5,5 βαθμούς Κελσίου περισσότερο από ό,τι αν μόνο το διοξείδιο του άνθρακα είχε επιδράσει στο κλίμα.

Προς το παρόν, ο παράγων αυτός παραμένει άγνωστος και αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό κενό στην επιστημονική γνώση για την ιστορία των κλιματικών μεταβολών του πλανήτη μας. Σύμφωνα με τον Ζίμπε, είναι πιθανό άλλα "αέρια του θερμοκηπίου", όπως το μεθάνιο, να συνεισέφεραν στο Θερμικό Μέγιστο πριν 55 εκατ. χρόνια.

Δεν αποκλείεται επίσης τα κλιματικά μοντέλα να υποτιμούν την επίδραση του διοξειδίου του άνθρακα, αλλά τότε αυτό θα σήμαινε ότι γενικότερα αυτά τα επιστημονικά μοντέλα είναι ελλιπή και έχουν μειωμένη αξία. Η επιστημονική ομάδα μελετά πλέον αν το Θερμικό Μέγιστο ήταν ένα απολύτως μεμονωμένο φαινόμενο ή τελικά αποτελεί ένα γενικότερο χαρακτηριστικό, αν και σε μικρότερη κλίμακα, της κλιματικής αλλαγής.

Ο γεωχημικός Γκάμπριελ Μπάουεν του πανεπιστημίου Περντιού των ΗΠΑ, επαίνεσε τα νέα στοιχεία, τα οποία, όπως είπε χαρακτηριστικά, "βάζουν και τα τελευταία καρφιά στο φέρετρο της αντίληψης ότι η κλιματική αλλαγή κατά το Θερμικό Μέγιστο οφειλόταν μόνο στο διοξείδιο του άνθρακα".

Όπως ανέφερε, αποτελεί πλέον "επείγουσα πρόκληση να ευρεθεί τι ήταν αυτό που οδήγησε στην εκτόξευση της θερμοκρασίας εκείνη την περίοδο και να κατανοήσουμε έτσι τις συνέπειες για το μέλλον της Γης".

 

                                                                            <<επιστροφή

 


 

19 Ιουνίου 2009

Στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 2,1 εκατ. ετών το διοξείδιο του άνθρακα

 

Οι επιστήμονες κατάφεραν να υπολογίσουν τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα κατά τα τελευταία 2,1 εκατ. χρόνια, με μεγαλύτερη λεπτομέρεια από ποτέ, και κατέληξαν στο ζοφερό συμπέρασμα ότι στη σημερινή εποχή το επίπεδο του «αερίου του θερμοκηπίου» είναι υψηλότερο από το μέσο επίπεδο όλης αυτής της μακράς χρονικής περιόδου.

Η μελέτη, που είχε ως στόχο να μελετήσει το ρόλο του διοξειδίου του άνθρακα στους διαδοχικούς κύκλους θέρμανσης και ψύχρανσης της Γης, έγινε από αμερικανούς και βρετανούς ερευνητές, υπό τη γεωχημικό Μπέρμπελ Χένις, του Γήινου ΠαρατηρητηρίουΛάμοντ-Ντόχερτι του πανεπιστημίου Κολούμπια των ΗΠΑ, και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Science”.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, κατά τα τελευταία 2,1 εκατ. χρόνια το μέσο επίπεδο του διοξειδίου του άνθρακα ήταν 280 μέρη ανά εκατομμύριο, ενώ σήμερα είναι 385 μέρη ή 38% υψηλότερο.

Η έρευνα αποκλείει ότι ήταν η μείωση του διοξειδίου η κύρια αιτία για το γεγονός ότι, πριν 850.000 χρόνια, οι εποχές των παγετώνων έγιναν πιο μακρές και έντονες. Επίσης επιβεβαιώνει τις υποψίες πολλών επιστημόνων ότι τα υψηλότερα επίπεδα διοξειδίου συνέπεσαν με θερμότερα χρονικά διαλείμματα στη διάρκεια των τελευταίων 2,1 εκατ. ετών.

Η διαχρονική μελέτη των επιπέδων διοξειδίου βασίστηκε στην ανάλυση κελυφών μονοκύτταρου πλαγκτόν θαμμένου κάτω από τον Ατλαντικό ωκεανό. Χρονολογώντας τα κελύφη, οι ερευνητές μπόρεσαν να υπολογίσουν πόσο διοξείδιο του άνθρακα βρισκόταν στην ατμόσφαιρα, όταν ακόμα το πλαγκτόν ήταν ζωντανό. Χάρη σε αυτή την μέθοδο, κατάφεραν να πάνε πιο πίσω στον χρόνο από τα περίπου 800.000 χρόνια που επιτρέπει η μελέτη δειγμάτων πολικών πάγων.

Η Γη έχει υποστεί διαδοχικές εποχές παγετώνων επί εκατομμύρια χρόνια, όμως πριν περίπου 850.000 χρόνια το φαινόμενο αυτό έγινε πιο μακρόχρονο και έντονο, μια αλλαγή που μερικοί επιστήμονες έχουν αποδώσει στη μείωση του διοξειδίου.

Όμως η νέα μελέτη απέκλεισε αυτή την πιθανότητα ή τουλάχιστον εκτίμησε ότι δεν ήταν το διοξείδιο η κύρια αιτία που πυροδότησε την μεταβολή αυτή, καθώς το επίπεδό του ήταν σταθερό την περίοδο εκείνη.

Ο χρονισμός των εποχών των παγετώνων εν μέρει ελέγχεται από τις μεταβολές στην κλίση της τροχιάς του πλανήτη μας, η οποία καθορίζει πόσο ηλιακό φως πέφτει πάνω σε κάθε ημισφαίριο της Γης. Πριν 2 εκατ. χρόνια, η ο πλανήτης μας γνώριζε εποχές παγετώνων διάρκειας 41.000 χρόνια, αλλά πριν 850.000 χρόνια ο κύκλος αυτός αυξήθηκε στα 100.000 χρόνια και η κάλυψη των πάγων μεγάλωσε σε έκταση, μια αλλαγή που έχει θεωρηθεί αρκετά μεγάλη για να εξηγηθεί μόνο με τις μεταβολές στη γήινη τροχιά.

Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Άλεϊ, ειδικό στους παγετώνες, του πανεπιστημίου Πενσιλβάνια των ΗΠΑ, η νέα έρευνα δείχνει πόσο ανώμαλα υψηλά είναι τα σημερινά επίπεδα διοξειδίου λόγω της βιομηχανοποίησης του πολιτισμού μας. Όπως είπε, τα ακόμα παλαιότερα κλιματολογικά αρχεία (πριν περίπου 55 εκατ. χρόνια) δείχνουν ότι μια μεγάλη και απότομη μεταβολή στο διοξείδιο του άνθρακα προκάλεσε μαζική εξαφάνιση των πλασμάτων των ωκεανών, καθώς οι θάλασσες έγιναν πιο όξινες, με συνέπεια πολλά κελύφη να διαλυθούν και να καταλήξουν στους βυθούς.

«Τώρα, πηγαίνουμε προς την ίδια κατεύθυνση», πρόσθεσε δυσοίωνα.


***                                                                            <<επιστροφή
www.enet.gr

 

 


 


18 Ιουνίου 2009

Κοντά σε κλιματικό όλεθρο ο πλανήτης

 

Νέα έρευνα δείχνει ότι ο κόσμος βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε μια «κλιματική καταστροφή» από ότι πιστευόταν.
Πολύ γρηγορότερα έρχονται οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σύμφωνα με μελέτη διεθνούς ομάδας η οποία ήρθε στη δημοσιότητα την Πέμπτη.

Η αύξηση της θερμοκρασίας, τόσο στους ωκεανούς όσο και στην ξηρά, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, ακραία κλιματικά γεγονότα και η μείωση των παγετώνων των πόλων συμβαίνουν με πολύ γρηγορότερους ρυθμούς από ότι υπολογιζόταν δύο χρόνια πριν.

Η μελέτη εμφανίζεται έξι μήνες πριν τη συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης, όπου θα συζητηθεί η υπογραφή μίας συνθήκης η οποία θα αντικαταστήσει το πρωτόκολλο του Κυότο (το οποίο λήγει το 2012).

Επίσης, σύμφωνα με τα δεδομένα της έρευνας, ο πλανήτης ο ίδιος έχει αρχίσει να αλληλεπιδρά με την ανθρώπινη δραστηριότητα: ενδεικτικά, τεράστια αποθέματα αερίων - τα οποία έχουν παραχθεί από φυσικές διαδικασίες- όπως το μεθάνιο (κατά πολύ ισχυρότερο όσον αφορά την αύξηση της θερμοκρασίας από ότι το διοξείδιο του άνθρακα), τα οποία ήταν «εγκλωβισμένα» για χιλιετίες, αρχίζουν να απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα, ως αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας, επιταχύνοντας τη θέρμανση του πλανήτη.

Η έρευνα διεξήχθη από την ίδια ομάδα που έκανε την αναφορά της IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) των Ηνωμένων Εθνών το 2007, σύμφωνα με την οποία οι βιομηχανικές χώρες πρέπει να ελαττώσουν τις εκπομπές αερίων τους κατά 25-40% - συμπληρώνοντας πως, ακόμη και αν αυτό συμβεί, η μεταβολή της κατάστασης θα είναι δύσκολη έως αδύνατη, καθώς από ένα σημείο και μετά το οικοσύστημα της Γης θα «αναλάβει μόνο του» την αύξηση της θερμοκρασίας.

***                                                                                      <<επιστροφή
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από AFP

 


 

16 Ιουνίου 2009

Τα ρεύματα των ωκεανών γεννήτορες του μαγνητικού πεδίου της Γης

 

Το μαγνητικό πεδίο της Γης, η πολύτιμη προστατευτική ασπίδα από την ηλιακή ακτινοβολία και τις καταστρεπτικές ηλιακές καταιγίδες των φορτισμένων σωματιδίων, παράγεται πιθανότατα από τα ρεύματα των ωκεανών και όχι από τα λιωμένα μέταλλα που στροβιλίζονται μέσα στον πυρήνα του πλανήτη, όπως ήταν μέχρι τώρα η κυρίαρχη αντίληψη των επιστημόνων.

Η ανατρεπτική θεωρία υποστηρίζει ότι οι κινήσεις των τεράστιων όγκων αλμυρού νερού στις θάλασσες του πλανήτη έχουν σοβαρά υποτιμηθεί ως πηγή του γήινου μαγνητισμού.Αν αποδειχτεί ορθή, τότε η νέα θεωρία θα φέρει μια πραγματική επανάσταση στη γεωφυσική,που μελετά τις φυσικές ιδιότητες και τη συμπεριφορά του πλανήτη μας.

Η δημιουργία του γήινου μαγνητισμού από τα λιωμένα μέταλλα στο κέντρο της Γης αποτελεί κεντρικό δόγμα της σύγχρονης επιστήμης. Η επίμαχη νέα θεωρία παρουσιάστηκε από τον Γρέγκορι Ρίσκιν, καθηγητή του πανεπιστημίου Northwestern των ΗΠΑ, και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "New Journal of Physics" του βρετανικού Ινστιτούτου Φυσικής, σύμφωνα με τους "Τάιμς" του Λονδίνου.

Το γήινο μαγνητικό πεδίο, που εκτείνεται δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα στο διάστημα, είναι κρίσιμο για τη ζωή, καθώς συμβάλλει στη διατήρηση της ατμόσφαιρας και των ωκεανών της Γης. Ανέκαθεν η προέλευσή της μαγνητόσφαιρας αποτελούσε ένα μυστήριο και ο Αϊνστάιν είχε πει, στη δεκαετία του΄20, ότι η κατανόησή της αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά καθήκοντα της επιστήμης.

Μετά από πολλές επιστημονικές συζητήσεις και θεωρίες, τελικά στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα υπήρξε συναίνεση ότι ο μαγνητισμός του πλανήτη μας δημιουργείται στον πυρήνα του. Σύμφωνα όμως με τον Ρίσκιν, "αν και όλοι το δέχτηκαν αυτό, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία απόδειξη. Είναι απλώς μια ιδέα που αποδεχτήκαμε για πολύ καιρό, χωρίς να την αμφισβητήσουμε αρκετά".

Σύμφωνα με τη δική του "αιρετική" άποψη, το αλάτι των ωκεανών επιτρέπει την αγωγιμότητα του ηλεκτρισμού, με συνέπεια να δημιουργούνται ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία, καθώς κινούνται συνεχώς τα ωκεάνια ρεύματα. Η κυρίαρχη "θεωρία του δυναμό" έχει άλλη άποψη. Όπως εκτιμά, ο πυρήνας της Γης αποτελείται από μια καυτή σφαίρα στερεού σιδήρου με διάμετρο περίπου 2.400 χλμ., η οποία περιβάλλεται από μια άλλη σφαίρα ρευστών μετάλλων πάχους περίπου 2.300 χλμ.

Καθώς ο ρευστός σίδηρος στο εξωτερικό στρώμα του πυρήνα θερμαίνεται από τον εσώτερο πυρήνα, γίνεται λιγότερο πυκνός και ανυψώνεται, για να αντικατασταθεί από ψυχρότερα υλικά που προέρχονται από υψηλότερα -πιο επιφανειακά- επίπεδα. Η διαδικασία αυτή δημιουργεί συνεχώς ροές λιωμένων μετάλλων, που προκαλούν ηλεκτρικά ρεύματα και αυτά, με τη σειρά τους, παράγουν το γήινο μαγνητικό πεδίο - ή έτσι τουλάχιστον πιστεύουν σήμερα όλοι σχεδόν οι επιστήμονες.

Το μεγάλο πρόβλημα με τη θεωρία αυτή, όπως επισημαίνει σωστά και ο Ρίσκιν, είναι ότι είναι σχεδόν αδύνατο να υπάρξει οποιαδήποτε πειραματική επιβεβαίωσή της, πολύ απλά γιατί ο πυρήνας της Γης είναι μη προσβάσιμος.

Οι πιο έμμεσες προσεγγίσεις -μέσα από μοντέλα ηλεκτρονικών υπολογιστών- έχουν δώσει μάλλον αντικρουόμενα αποτελέσματα. Προσεγγίζοντας διαφορετικά το ζήτημα, ο Ρίσκιν εστίασε την προσοχή του στο γεγονός ότι το γήινο μαγνητικό πεδίο υφίσταται συνεχείς αλλαγές, εμφανίζοντας πότε ενίσχυση σε μια περιοχή και πότε εξασθένιση σε άλλη.

Το φαινόμενο επίσης συνδυάζεται με τη βαθμιαία μετακίνηση της τοποθεσίας του βόρειου και του νότιου μαγνητικού πόλου, καθώς και την ξαφνική και μυστηριώδη, κατά αραιά αλλά τακτά χρονικά διαστήματα, αντιμετάθεση των δύο μαγνητικών πόλων (ο βόρειος γίνεται νότιος και αντίστροφα), κάτι που για τελευταία φορά συνέβη πριν περίπου 780.000 χρόνια. Οι επιστήμονες μέχρι τώρα απέδιδαν αυτές τις διακυμάνσεις σε αναταραχές στον εξώτερο πυρήνα της Γης, όμως ο Ρίσκιν πιστεύει ότι αντανακλούν τις μεταβολές στα ωκεάνια ρεύματα.

Εκτιμά επίσης ότι η αναστροφή του γήινου μαγνητικού πεδίου συνδέεται με την κίνηση των τεκτονικών πλακών που μεταβάλλουν την κατανομή της μάζας ξηράς του πλανήτη, μια διαδικασία που αναγκάζει τα ωκεάνια ρεύματα να ακολουθούν διαφορετικές πορείες στο πέρασμα του χρόνου.

Αν ο Ρίσκιν έχει δίκιο, τότε η κλιματική αλλαγή, που προβλέπεται ότι θα επιδράσει στη δύναμη και στην πορεία των ρευμάτων των ωκεανών, μπορεί κι αυτή να μεταβάλλει το γήινο μαγνητικό πεδίο. Ο Ρίσκιν παραδέχεται ότι χρειάζονται και άλλες έρευνες πάνω στην καινοτομική θεωρία του, όμως ήδη άλλοι επιστήμονες, όπως ο καθηγητής ατμοσφαιρικής φυσικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν Ρέιμοντ Σόου, αναγνωρίζουν ότι εν δυνάμει η νέα θεωρία μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω στον τομέα της γεωφυσικής.

Άλλοι επιστήμονες παραμένουν πάντως πιο σκεπτικιστές, όπως ο Άντριου Τζάκσον, καθηγητής γεωφυσικής στο Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Ζυρίχης,ειδικός σε θέματα γήινου μαγνητισμού, ο οποίος είπε ότι οι υπολογισμοί του Ρίσκιν είναι λανθασμένοι, διότι αν ο μαγνητισμός της Γης δημιουργείτο από τα ωκεάνια ρεύματα, θα ήταν χιλιάδες φορές μικρότερος από αυτόν που παρατηρείται σήμερα.


***                                                                                     <<επιστροφή
(Πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ) & www.enet.gr

 


 

31 Μαΐου 2009

Η Γη ίσως έχει «καρδιά που πάλλεται»

 

Ο πλανήτης μας ίσως έχει «καρδιακό παλμό», σύμφωνα με μια νέα θεωρία Νορβηγών γεωεπιστημόνων, οι οποίοι, μελετώντας σεισμολογικά στοιχεία από τη Χαβάη και την Ισλανδία, υποστηρίζουν ότι ο πυρήνας της Γης πιθανώς απελευθερώνει ταυτόχρονες στήλες μάγματος προς την επιφάνεια κάθε περίπου 15 εκατ. χρόνια.

H νέα ανατρεπτική θεωρία παρουσιάστηκε από τον Ρολφ Μίλντε του πανεπιστημίου του Μπέργκεν και τον Γιαν Ίνγκε Φαλέιντε του πανεπιστημίου του Όσλο. Αν η θεωρία τους είναι σωστή, θα αποτελεί πραγματική επανάσταση για το τι συμβαίνει κάτω από τα πόδια μας.

Σύμφωνα με το New Scientist, ανεξάρτητοι γεωπιστήμονες που τους ζητήθηκε να τη σχολιάσουν, εμφανίστηκαν διχασμένοι, με μερικούς να απορρίπτουν την θεωρία και άλλους να δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οι δύο νορβηγοί επιστήμονες μελέτησαν το πάχος του γήινου φλοιού κάτω από την Ισλανδία και τη Γροιλανδία. Η Ισλανδία βρίσκεται στη Μεσο-Ατλαντική Ράχη, όπου αναδύεται συνεχώς μάγμα για να σχηματίσει νέο φλοιό. Κάτω από την Ισλανδία πιστεύεται ότι υπάρχει μια στήλη μάγματος και όταν περισσότερο μάγμα αναδύεται από το βάθος της Γης, τότε παχαίνει πιο γρήγορα ο φλοιός στην επιφάνεια.

Οι νέες μετρήσεις έδειξαν ότι ο φλοιός παχαίνει κατά περιοδικά διαστήματα, με συχνότητα περίπου κάθε 15 εκατ. χρόνια, μια ένδειξη ότι με ακριβώς τη συχνότητα αναδύεται και το μάγμα υπό την πίεση του πυρήνα του πλανήτη μας. Ανάλογες μετρήσεις στη Χαβάη, η οποία επίσης «κάθεται» πάνω σε μια μεγάλη στήλη μάγματος, έδειξαν περιέργως μια ανάλογη εικόνα και –κυρίως- μια συχνότητα ανόδου του μάγματος που συμπίπτει με αυτή την Ισλανδίας.

Σύμφωνα με τους δύο ερευνητές, εφόσον οι δύο περιοχές (Ισλανδία-Χαβάη) βρίσκονται σε πολύ διαφορετικά μέρη της Γης, ο παρατηρούμενος συγχρονισμός στην ανάδυση του μάγματος δεν πρέπει να σχετίζεται με τον μανδύα της Γης, αλλά με τον πυρήνα, με κάποιο τρόπο που δεν είναι ακόμα γνωστός. Η εκτίμηση αυτή οδήγησε τους νορβηγούς επιστήμονες στην εκτίμηση ότι ο πυρήνας του πλανήτη μας κατά περιοδικά διαστήματα θερμαίνει το υπερκείμενο μάγμα, δημιουργώντας συγχρονισμένες στήλες μάγματος που αναδύεται σε διάφορες περιοχές της Γης.

«Αν είναι σωστή η θεωρία αυτή, τότε θα αποτελεί σημαντική αλλαγή σε σχέση με τις τωρινές αντιλήψεις μας», δήλωσε ο Ρόντρι Ντέηβις από το Imperial College του Λονδίνου. Πολλοί γεωλόγοι που πιστεύουν ότι υπάρχουν οι στήλες μάγματος (ένα είδος «καμινάδων» που ανεβάζουν το μάγμα από τα έγκατα της Γης στην επιφάνεια), θεωρούν ότι η όλη διαδικασία μπορεί να εξηγηθεί μόνο μέσα από διαδικασίες, οι οποίες λαμβάνουν χώρα αποκλειστικά στον μανδύα, όπως η συσσώρευση μάγματος στις περιοχές με διαφορετικό ιξώδες (διαφορετική εσωτερική τριβή των ρευστών).

Πολλοί γεωλόγοι, μετά τη δημοσιοποίηση της νέας θεωρίας, δήλωσαν ότι δεν μπορούν να εξηγήσουν πώς και για ποια αιτία μπορεί ο πυρήνας να γεννά τους τεράστιους «καρδιακούς παλμούς» θερμότητας, που απαιτούνται για να εκτοξευτεί το μάγμα συγχρονισμένα προς την επιφάνεια. Επίσης δεν αποκλείουν ότι μελλοντικές πιο λεπτομερείς μετρήσεις ίσως καταρρίψουν το επιχείρημα του συγχρονισμού στην κίνηση του μάγματος, δείχνοντας ότι η στήλη της Ισλανδίας και αυτή της Χαβάης ενεργοποιούνται μεν σε σχετικά κοντινά χρονικά διαστήματα, αλλά όχι ταυτόχρονα.

Από την άλλη, πάλι, σύμφωνα με τον Μάικ Κόφιν του βρετανικού Εθνικού Ωκεανογραφικού Κέντρου, επειδή ο μανδύας δεν είναι ομοιόμορφος, οι στήλες μάγματος που εκτοξεύονται από τον πυρήνα μπορεί να μην φθάνουν ταυτόχρονα στην επιφάνεια.

***                                                                                 <<επιστροφή
www.enet.gr

 

<<site map

Χρόνος εκτέλεσης : 0.071 δευτερόλεπτα