ΧΟΡΗΓΟΙ

2009


Τίτλοι Ειδήσεων:

Σε αναμονή δυόμισι μηνών ο επιταχυντής

Αναμένεται η συμμετοχή Ισραήλ-Τουρκίας στο CERN

Νέο ρεκόρ από τις πρώτες συγκρούσεις σωματιδίων με υψηλή ενέργεια

Η μετ΄εμποδίων αναζήτηση του «σωματιδίου του... Θεού»

Ο Έλληνας... Βενιαμίν του CERN

Πρώτο ρεκόρ ισχύος στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων

Ξανά το πείραμα του CERN

Οι πρώτες συγκρούσεις πρωτονίων σκορπούν ενθουσιασμό στο CERN

Ο επιταχυντής του CERN τέθηκε ξανά σε λειτουργία

Ξεκινά και πάλι ο Cern

Έτοιμος να επαναλειτουργήσει ο CERN

Μια μπακέτα ψωμί σταμάτησε τον επιταχυντή του CERN

Ο LHC συγχρονίζει τους μαγνήτες του ενόψει νέων εγκαινίων το Νοέμβριο

Εγκατάσταση ακτίνων σωματιδίων στον LHC

Τις πύλες του σύμπαντος ετοιμάζεται να ανοίξει (;) ο LHC

Προβληματίζει η επαναλειτουργία του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων

Ο επιταχυντής του CERN θα επαναλειτουργήσει συντηρητικά το Νοέμβριο

Νέα καθυστέρηση για την επανεκκίνηση του επιταχυντή του CERN

Mέτρα προστασίας από την ακτινοβολία στο CERN

Νέα προβλήματα στο Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων

Σε συνεχή λειτουργία από τον Οκτώβριο ο επιταχυντής

CERN: μπαίνει κι αυτό στο κίνημα της Ανοικτής Πρόσβασης

Νέα αναβολή μέχρι το φθινόπωρο για την επαναλειτουργία του LHC

Επιφυλακτικός για την επανέναρξη των πειραμάτων ο νέος διευθυντής του CERN

 

 

 

24 Δεκεμβρίου 2009

Σε αναμονή δυόμισι μηνών ο επιταχυντής

 

Ο ισχυρότερος επιταχυντής σωματιδίων του κόσμου, ο περίφημος LHC, τέθηκε σε αναμονή αυτήν την εβδομάδα και για τους επόμενους δυόμισι μήνες, όπως ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Φυσικής Σωματιδίων (CERN).

Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόμενων Δεσμών Αδρονίων (LHC) τελείωσε "πανέμορφα" τη χρονιά, με συγκρούσεις πρωτονίων που δεν έχουν καταγραφεί ποτέ πριν στο παρελθόν. Τις δύο τελευταίες εβδομάδες σημειώθηκαν "περισσότερες από ένα εκατομμύριο συγκρούσεις σωματιδίων", προστίθεται στην ανακοίνωση.

Ο επιταχυντής θα επαναλειτουργήσει τον Φεβρουάριο, μετά από σύντομη διακοπή για τεχνικούς λόγους, εν όψει της προσπάθειας για επίτευξη συγκρούσεων ακόμη μεγαλύτερης ενέργειας και της έναρξης του βασικού ερευνητικού προγράμματος.

Ο LHC είχε ξεκινήσει στις 20 Νοεμβρίου, αφού παρέμεινε εκτός λειτουργίας επί 14 μήνες λόγω της βλάβης που σημειώθηκε λίγες μόλις ημέρες μετά τα επίσημα "εγκαίνιά" του, στις 10 Σεπτεμβρίου 2008.

                                                                         

                                                                      <<επιστροφή

 


 

15 Δεκεμβρίου 2009

Αναμένεται η συμμετοχή Ισραήλ-Τουρκίας στο CERN

 

Δημοσίευμα του κυριακάτικου φύλλου της εφημερίδας «The Australian» αναφέρει ότι επίκειται η συμμετοχή της Τουρκίας και του Ισραήλ στο CERN (Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικής Έρευνας).

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η κίνηση αποσκοπεί στη διεύρυνση του πρωτοποριακού αυτού ιδρύματος πέραν της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Η Τουρκία, το Ισραήλ, η Σερβία, η Σλοβενία και η Κύπρος αποτελούν τις πέντε χώρες που έχουν υποβάλει αίτηση, με τις τρεις τελευταίες να αντιμετωπίζονται ως κοινή συμμετοχή.

Στο δημοσίευμα αναφέρεται πως δεν υπάρχουν αντιρρήσεις από τις 20 χώρες-μέλη του CERN, όσον αφορά στην υποψηφιότητα των δύο χωρών.

Ωστόσο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι μίλησαν για ανησυχίες της Ελβετίας (όπου εδρεύει ο οργανισμός), καθώς και για φόβους ότι η Ελλάδα θα αντιταχθεί στην τουρκική υποψηφιότητα.

Από την πλευρά της, η Ελλάδα δήλωσε επισήμως ότι δεν αντιτίθεται σε καμία συμμετοχή που εκπληρώνει τα κριτήρια. Την ίδια ώρα, η φημολογία για γαλλική αντίθεση στις συμμετοχές Τουρκίας και Ισραήλ διαψεύσθηκε επισήμως από Γάλλους αξιωματούχους.

 

***                                                                                  <<επιστροφή
www.ant1.gr

 


 

11 Δεκεμβρίου 2009

Νέο ρεκόρ από τις πρώτες συγκρούσεις σωματιδίων με υψηλή ενέργεια

 

Ο μεγάλος υπόγειος επιταχυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Στοιχειωδών Σωματιδίων (CERN), κάτω από γαλλο-ελβετικά σύνορα, πραγματοποίησε τις πρώτες του συγκρούσεις πρωτονίων υψηλής ενέργειας, καταγράφοντας ένα νέο παγκόσμιο ρεκόρ, όπως δήλωσε εκπρόσωπος του οργανισμού, σύμφωνα με το βρετανικό Τύπο και τα ξένα πρακτορεία.

 

Οι συγκρούσεις έγιναν από δύο ακτίνες σωματιδίων που κυκλοφορούσαν στο τούνελ του επιταχυντή από αντίθετες κατευθύνσεις με συνολική ενέργεια 2,36 τρισ. ηλεκτρονιοβόλτ (1,18 TeV για κάθε ξεχωριστή ακτίνα). Το «πείραμα  Άτλας», ένας από τους τέσσερις μεγάλους ανιχνευτές σωματιδίων του επιταχυντή, μπόρεσε να καταγράψει ορισμένες συγκρούσεις και μάλιστα μια από αυτές, που θεωρήθηκε άκρως θεαματική, μπορεί κανείς να τη δει στο site του «Άτλαντα».
   
Η ενέργεια των 1,18 τρισ. ηλεκτρονιοβόλτ ήταν αυτή που προ ημερών είχε χαρίσει στον ευρωπαϊκό επιταχυντή το παγκόσμιο ρεκόρ επιτάχυνσης πρωτονίων, φθάνοντας σε επίπεδο που ποτέ πριν δεν είχε φθάσει κανείς άλλος επιταχυντής στη Γη. Ο ανταγωνιστικός αμερικανικός επιταχυντής Tevatron του Fermilab στο Σικάγο κατείχε το προηγούμενο ρεκόρ.

Πολλές όμως από τις επόμενες συγκρούσεις θα γίνουν σε ενέργεια χαμηλότερη από τα 1,18 TeV, ώστε να ρυθμιστούν σωστά όλα τα μηχανήματα ενόψει των πολύ σφοδρότερων συγκρούσεων από το 2010, οπότε η ενέργεια αναμένεται να φθάσει τα 3,5 TeV. 

Οι επιστήμονες ευελπιστούν ότι στο μέλλον τέτοιες συγκρούσεις θα ρίξουν φως στα κατ’ εξοχήν «απόκρυφα» ζητήματα της επιστήμης, όπως η σκοτεινή ύλη, η αντι-ύλη, το Μπινγκ Μπανγκ κ.α.

Στο μεταξύ δεν πρόλαβαν καλά-καλά να γίνουν οι πρώτες συγκρούσεις σωματιδίων στο CERN και οι φυσικοί του κάνουν αγώνα δρόμου να δημοσιεύσουν τα πρώτα επιστημονικά αποτελέσματα. Η πρώτη σύγκρουση πρωτονίων έλαβε χώρα τη Δευτέρα 23 Νοεμβρίου και μέχρι το Σάββατο της ίδιας εβδομάδας οι φυσικοί του CERN είχαν αναρτήσει τα πρώτα αποτελέσματα στον server arxiv (όπου συχνά δημοσιεύονται ερευνητικά αποτελέσματα πριν από την επίσημη δημοσίευσή τους), ενώ τρεις μετά το «Εuropean Journal of Physics» (Ευρωπαϊκό Περιοδικό Φυσικής) είχε ήδη αποδεχτεί την πρώτη επιστημονική εργασία προς δημοσίευση, σύμφωνα με το «Νιού Σάιεντιστ».

H εργασία προέρχεται από ερευνητές στο πείραμα “Alice”, που μάλλον έσπασαν το παγκόσμιο ρεκόρ ταχύτητας ανάμεσα σε μια έρευνά και τη δημοσίευση των σχετικών αποτελεσμάτων, σε μια προσπάθεια να έρθουν πρώτοι σε αυτή την ιδιότυπη επιστημονική κούρσα. Φυσικά τέτοιες εργασίες απέχουν παρασάγγας από την ανεύρεση του «μποζονίου του Χιγκς», η την απόδειξη της ύπαρξης της υπερ-συμμετρίας ή των κρυμμένων διαστάσεων ή κάποια άλλη σημαντική ανακάλυψη, δείχνουν όμως την έξαψη που είναι διάχυτη στην κοινότητα των φυσικών διεθνώς από το πείραμα του CERN.

                                                                                           <<επιστροφή

www.kathimerini.gr

 


 

7 Δεκεμβρίου 2009

Η μετ΄εμποδίων αναζήτηση του «σωματιδίου του... Θεού»

 

Ενώ όλα λειτουργούσαν στην εντέλεια στις πρώτες δοκιμές, που ξεκίνησαν στις 10 Σεπτεμβρίου 2008, για κάποιον ανεξήγητο τότε λόγο έπειτα από εννιά μόλις ημέρες ο μεγάλος επιταχυντής συγκρουόμενων δεσμών αδρονίων (LHC) τέθηκε εκτός λειτουργίας. Για ένα χρόνο ο υπερεπιταχυντής παρέμεινε ενοχλητικά «σιωπηλός» και μόνο πριν από δύο εβδομάδες τέθηκε εκ νέου σε λειτουργία. Διαψεύδοντας τις πολυάριθμες Κασσάνδρες (επιστημονικές και μη) και παρά τις εκνευριστικές αναβολές για τεχνικούς λόγους, το πολυαναμενόμενο «πείραμα του αιώνα» μπορεί επιτέλους να ξεκινήσει.

 

Δέσμες υποατομικών σωματιδίων διατρέχουν ξανά με ασύλληπτες ταχύτητες τον πιο μεγάλο επιταχυντή του κόσμου στο CERN. Μετά την απογοητευτική αναμονή 14 μηνών, στη διάρκεια των οποίων ο επιταχυντής και τα προγραμματισμένα πειράματα είχαν «μπει στο ψυγείο», η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα δέχτηκε με μεγάλο ενθουσιασμό την είδηση ότι από τις 20 Νοεμβρίου μέχρι σήμερα ο ευρωπαϊκός υπερεπιταχυντής λειτουργεί χωρίς προβλήματα.

«Είναι εκπληκτικό να βλέπουμε ξανά τις δέσμες πρωτονίων να διατρέχουν τον επιταχυντή LHC», ήταν η πρώτη ενθουσιώδης δήλωση του Rolf Dieter Heurer, νέου γενικού διευθυντή του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πυρηνικών Ερευνών της Γενεύης. Ο Heurer έκρινε επίσης απαραίτητο να προσθέσει: «Ακόμη δεν μπορούμε να πιστέψουμε πόσο τέλεια συμπεριφέρεται ο LHC μετά την επανενεργοποίησή του. Είναι φανταστικό! Παρ' όλα αυτά, θα συνεχίσουμε βήμα προς βήμα πριν ξεκινήσουμε το νέο έτος τα πραγματικά πειράματα Φυσικής».

Πράγματι, στις 20 Νοεμβρίου η πρώτη δέσμη πρωτονίων διέτρεξε όλη τη σήραγγα μήκους είκοσι επτά χιλιομέτρων του επιταχυντή, ακολουθώντας αρχικά τη φορά των δεικτών του ρολογιού και κατόπιν την αντίστροφη φορά. Μέσα στον LHC η ταχύτητα κυκλοφορίας των σωματιδίων αυξάνεται σταδιακά μέσω της βαθμιαίας αύξησης της ενεργειακής τάσης του επιταχυντή: από τα 450 δισεκατομμύρια ηλεκτροβόλτ (GeV) την πρώτη ημέρα της επαναλειτουργίας του, ανέβηκε στα 1.050 GeV, δηλαδή στα 1,05 τρισεκατομμύρια ηλεκτροβόλτ (TeV), την προηγούμενη Κυριακή.

Ομως τις πραγματικές δυνατότητές του ο επιταχυντής θα τις επιδείξει μόνο κατά τους τρεις πρώτους μήνες του νέου έτους: το 2010 ο LHC προβλέπεται ότι θα πραγματοποιεί συγκρούσεις δεσμίδων πρωτονίων, που θα κινούνται με αντίθετη φορά, με ενέργεια 3,5 TeV ανά δέσμη, δηλαδή 14 TeV συνολικά! Μόνο σε τόσο υψηλές ενέργειες θα είναι εφικτό να διαπιστωθεί η ύπαρξη ή όχι του περιβόητου «σωματιδίου του Θεού», αλλά και η σύνθεση της σκοτεινής ύλης (βλ. πλαίσιο)

Η «εωσφορική» μηχανή του CERN

Οι ανησυχίες και οι παράλογοι φόβοι ορισμένων «αδαών» περί της υποτιθέμενης συντέλειας του μάταιου τούτου κόσμου εξαιτίας της ενεργοποίησης του LHC, αντισταθμίζονται από την έντονη επιθυμία και τη μεγάλη ανυπομονησία της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας για τα αποτελέσματα που ελπίζει ότι θα προκύψουν από το επονομαζόμενο «πείραμα του αιώνα». Για να αντιληφθεί και να κρίνει κανείς το ακριβές διακύβευμα αυτού του ερευνητικού προγράμματος οφείλει να γνωρίζει τις αρχές λειτουργίας, αλλά και τις πραγματικές δυνατότητες του LHC.

Ο μεγάλος επιταχυντής αδρονίων (LHC) είναι μια υπόγεια κυκλική σήραγγα βάθους 50-175 μέτρων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους στα σύνορα της Ελβετίας και της Γαλλίας. Για την κατασκευή της έχουν δαπανηθεί μέχρι σήμερα 7 ή 8 δισ. ευρώ. Είναι ένα τούνελ συνολικού μήκους 27 χιλιομέτρων, γύρω από το οποίο έχουν τοποθετηθεί 1.292 τεράστιοι υπεραγώγιμοι μαγνήτες, ικανοί να δημιουργούν ένα ισχυρότατο μαγνητικό πεδίο (δεκάδες χιλιάδες φορές μεγαλύτερο από αυτό της Γης). Σε αυτή την κυκλική σήραγγα οι φυσικοί θα δημιουργήσουν δύο ταχύτατες αλλά αντίρροπες δέσμες πρωτονίων. Και ακριβώς αυτόν το σκοπό εξυπηρετούν οι γιγάντιοι μαγνήτες: να εξαναγκάσουν τα πρωτόνια να τρέχουν κατά δέσμες, ακολουθώντας μια ορισμένη πορεία, χωρίς να συγκρούονται στα τοιχώματα της σήραγγας.

Μέσα στον LHC οι δύο αντίρροπες δέσμες πρωτονίων θα ταξιδεύουν με ιλιγγιώδεις ταχύτητες (πολύ κοντά σε αυτή του φωτός) και θα συγκρούονται μεταξύ τους σε τέσσερα προκαθορισμένα σημεία του δακτυλίου του επιταχυντή. Σε αυτά τα τέσσερα προκαθορισμένα σημεία έχουν τοποθετηθεί περίπλοκες υπολογιστικές μηχανές, συνδεδεμένες με εξαιρετικά ευαίσθητες ανιχνευτικές συσκευές που θα καταγράφουν λεπτομερώς όλα τα μικροφυσικά συμβάντα που θα λαμβάνουν χώρα έπειτα από κάθε μετωπική σύγκρουση των αντίρροπων δεσμίδων πρωτονίων.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αρχίζει η δουλειά των ερευνητών. Χάρη στους γιγάντιους και υπερευαίσθητους ανιχνευτές αλλά και στα πρωτοποριακά υπολογιστικά συστήματα που δημιουργήθηκαν επί τούτου, οι φυσικοί ελπίζουν να ανακαλύψουν πολλά αόρατα στοιχειώδη σωματίδια, η ύπαρξη των οποίων, ενώ προβλέπεται από τη θεωρία, δεν έχει μέχρι σήμερα επιβεβαιωθεί ή διαψευσθεί πειραματικά. Για να ακριβολογούμε, ο LHC δεν είναι απλώς ο μεγαλύτερος και ισχυρότερος επιταχυντής του κόσμου, αλλά μια πολύπλοκη «μηχανή του χρόνου», που θα επιτρέψει στους ερευνητές να αναπαραγάγουν σε μικρογραφία τα όσα συνέβησαν στο πρώιμο Σύμπαν, αμέσως μετά το Big Bang: τη μεγάλη έκρηξη που υποτίθεται ότι δημιούργησε τα πάντα. Πράγματι, χάρη στον LHC οι φυσικοί θα πάνε κυριολεκτικά πίσω στον χρόνο, αναδημιουργώντας τις ακριβείς συνθήκες που επικρατούσαν στο σύμπαν ένα ή δύο τρισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου μετά τη μεγάλη έκρηξη!

Με τη βοήθεια του μεγάλου επιταχυντή οι ερευνητές των στοιχειωδών σωματιδίων ελπίζουν να βρουν κάποιες σαφείς απαντήσεις σε μια σειρά από βασανιστικά ερωτήματα: γνωρίζουμε ότι η ύλη αποτελείται από στοιχειώδη σωματίδια, πώς όμως αυτά τα στοιχειώδη σωματίδια αποκτούν μάζα και γιατί οι μάζες τους είναι τόσο διαφορετικές αλλά πάντα συγκεκριμένες; Υπάρχει άραγε το μποζόνιο του Χιγκς (Higgs boson), το περίφημο υποατομικό σωματίδιο που αποκαλείται και «σωματίδιο που Θεού» επειδή υποθέτουν ότι καθορίζει τη μάζα όλων των υλικών σωμάτων; Τι απέγινε η αρχική αντιύλη και γιατί στο Σύμπαν μας επικράτησε τελικά η ύλη; Από τι είναι φτιαγμένη η αόρατη εξ ορισμού «σκοτεινή ύλη» που, όπως ανακάλυψαν, κυριαρχεί στο Σύμπαν;

Γύρω από αυτά τα θεμελιώδη ερωτήματα έχουν τις τελευταίες δεκαετίες αναπτυχθεί οι πιο εξωφρενικές επιστημονικές εικασίες και θεωρίες. Το ποιες από αυτές αξίζει να επιβιώσουν στο μέλλον και ποιες θα απορριφθούν οριστικά και αμετάκλητα θα εξαρτηθεί, σε μεγάλο βαθμό, από τα πειραματικά δεδομένα που θα συσσωρευτούν τα αμέσως επόμενα χρόνια χάρη στον υπερεπιταχυντή του CERN. Επιπλέον, στα παραπάνω αμιγώς επιστημονικά οφέλη που θα προκύψουν από τη λειτουργία του LHC θα πρέπει να συνυπολογίσουμε και τους τεχνολογικούς νεωτερισμούς, που ενώ επινοήθηκαν για τις ανάγκες του πειράματος θα μετουσιωθούν στο άμεσο μέλλον σε προϊόντα της αγοράς.

Από το Blackout στο Big Bang

Στα όσα διακυβεύονται από την καλή λειτουργία του μεγάλου επιταχυντή, αλλά και από τις συνέπειες που είχε η διακοπή της λειτουργίας του για 14 μήνες, θα πρέπει να συμπεριληφθεί και το ανθρώπινο κόστος. Μιλάμε προφανώς για τους χιλιάδες ερευνητές και τεχνικούς που τα τελευταία χρόνια είχαν επενδύσει σε αυτό το ερευνητικό πρόγραμμα, και οι οποίοι από τη μια μέρα στην άλλη βρέθηκαν χωρίς ερευνητικό αντικείμενο.

Ολα ξεκίνησαν στις 19 Σεπτεμβρίου 2008 όταν διαπίστωσαν ότι ο ισχυρότερος επιταχυντής στον κόσμο παρουσίαζε σοβαρά προβλήματα εξαιτίας κάποιων δυσλειτουργιών στους γιγάντιους μαγνήτες. Πιο πρόσφατα, πάλι, οι υπεύθυνοι ανακάλυψαν έκπληκτοι ότι ένα κομμάτι ψωμί που είχε πέσει τυχαία (ίσως από το στόμα ενός πουλιού) στάθηκε ικανό να θέσει εκτός λειτουργίας το πολύτιμο σύστημα κατάψυξης της γιγάντιας μηχανής που υποτίθεται ότι κατασκευάστηκε για να διερευνά τη σύσταση του Σύμπαντος σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, όπως αυτές που υπήρχαν αμέσως μετά τη Μεγάλη Εκρηξη!

Οι περισσότεροι εμπλεκόμενοι ερευνητές αποδίδουν την ευθύνη γι' αυτά τα δυσάρεστα «ατυχήματα», αλλά και για την πρώτη παταγώδη αποτυχία ενός καλοσχεδιασμένου ερευνητικού προγράμματος, στον Robert Aymar, τον προηγούμενο διευθυντή του CERN. Αυτός ο κατά τ' άλλα λαμπρός επιστήμονας πίεζε με όλα τα μέσα που διέθετε ώστε να τεθεί σε λειτουργία ο μεγάλος ευρωπαϊκός επιταχυντής πριν από τη λήξη του 2008, όποτε θα έληγε και η θητεία του ως διευθυντή του CERN! Και όπως, δυστυχώς, αποδείχτηκε, αυτή η ματαιοδοξία και η υπερβολική βιασύνη στοίχισαν πολύ ακριβά στο όλο εγχείρημα. Εκτός από τη μεγάλη καθυστέρηση και το προσωπικό κόστος των εμπλεκόμενων ερευνητών, οι αναγκαίες επιδιορθώσεις των βλαβών του LHC αυτό τον χρόνο στοίχισαν «μόνο» 20 εκατ. δολάρια.

Ομως, όλα αυτά τα εξαιρετικά δυσάρεστα γεγονότα θα ξεχαστούν μόλις ο ισχυρότερος επιταχυντής του κόσμου αρχίσει να αποκαλύπτει όλες τις εκπληκτικές του δυνατότητες. Πράγματι, αυτή η εκπληκτική «μηχανή», που θα μας επιτρέψει να αναπαραγάγουμε τις συνθήκες και τις διεργασίες της Μεγάλης Εκρηξης, δεν μπορεί παρά να ανοίξει νέους, απρόβλεπτους, ορίζοντες στην επιστήμη της Φυσικής. *

Ο χαμένος κρίκος για την ενοποίηση των πάντων

Το μποζόνιο του Higgs ή «σωματίδιο του... Θεού», όπως συνήθως αποκαλείται για να υπογραμμισθεί ο θεμελιώδης ρόλος του στη σύσταση της ύλης, αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια αντικείμενο ατελείωτων διενέξεων μεταξύ των θεωρητικών και των πειραματικών φυσικών.


Σύμφωνα με το λεγόμενο «καθιερωμένο πρότυπο» της σωματιδιακής φυσικής, η μεγάλη θεωρητική σύνθεση στην οποία κατέληξε η μικροφυσική του 20ού αιώνα, όλη η ύλη του Σύμπαντος αποτελείται από αδρόνια και λεπτόνια, δηλαδή από τα στοιχειώδη σωματίδια-φορείς των ισχυρών, ασθενών και ηλεκτρομαγνητικών αλληλεπιδράσεων. Η επιτυχημένη αυτή θεωρία σκοντάφτει δυστυχώς σε δύο σοβαρά προβλήματα: α) δεν περιλαμβάνει τη βαρύτητα και τις πανταχού παρούσες βαρυτικές αλληλεπιδράσεις, και β) σκοντάφτει σε ένα πολύ σοβαρό παράδοξο.

Το παράδοξο είναι ότι οι θεμελιώδεις δυνάμεις στη σύγχρονη Φυσική παρουσιάζουν έναν υψηλό βαθμό συμμετρίας, κάτι που επιβεβαιώνεται αδιάκοπα από όλα τα πειραματικά δεδομένα. Το γεγονός όμως ότι όλα τα στοιχειώδη σωματίδια που συνθέτουν την ύλη διαθέτουν μία ορισμένη μάζα φαίνεται να αντιφάσκει με τη συμμετρία που παρατηρείται παντού. Για να αποφευχθεί η καταστροφή όλων των συμμετριών που παρατηρούνται στη φύση θα πρέπει να υπάρχουν ορισμένα ιδιόμορφα άγνωστα σωματίδια, που, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα, δεν θα πρέπει να έχουν σπιν, δηλαδή ιδιοστροφορμή. Αυτά είναι τα περίφημα αόρατα «βαθμωτά σωματίδια Χιγκς», όπως ονομάστηκαν προς τιμήν του Peter Higgs, του διάσημου Σκωτσέζου φυσικού που τα επινόησε. Βέβαια η εισαγωγή, για καθαρά θεωρητικούς λόγους, νέων παράξενων σωματιδίων στη μικροφυσική είναι πάντα ανησυχητική, ιδιαίτερα όταν η ύπαρξή τους είναι αδύνατον να επιβεβαιωθεί ή να απορριφθεί πειραματικά. Πόσο μάλλον όταν το υποθετικό σωματίδιο του Χιγκς θεωρείται ο απαραίτητος κρίκος για την ενοποίηση όλων των θεμελιωδών δυνάμεων στη Φυσική! Αυτό το παράδοξο ελπίζουν να λύσουν οι ερευνητές χάρη στις ιδιαίτερα ακραίες φυσικές συνθήκες που μπορεί να δημιουργεί ο ευρωπαϊκός υπερεπιταχυντής. Κατά βάθος, ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους κατασκευάστηκε ο LHC είναι για να επιβεβαιωθεί ή να διαψευσθεί οριστικά η πιθανότητα ύπαρξης του αινιγματικού σωματιδίου του Χιγκς, το οποίο γεννά τη μάζα όλων των υλικών σωμάτων. Η υπόθεση που θα διερευνήσουν είναι αν πράγματι τα στοιχειώδη σωματίδια αποκτούν μάζα χάρη στην ασθενή αλληλεπίδρασή τους με το πεδίο κενού μέσα στο οποίο υπάρχουν τα «σωματίδια του Θεού». Αν όλα αυτά σάς φαίνονται αφηρημένα ή κάπως αόριστα, σκεφτείτε, ως παρηγοριά, ότι με αυτό το τρελό μηχάνημα οι φυσικοί ίσως καταφέρουν να εξηγήσουν, μεταξύ άλλων, και τη σκανδαλώδη ποσότητα «σκοτεινής ύλης», η οποία, όπως υπολογίζεται, αποτελεί περισσότερο από το 90% της συνολικής ύλης του Σύμπαντος!

Εχετε φυσικά κάθε δικαίωμα να αγνοείτε τι είναι τα «σωματίδια του Χιγκς» και η «σκοτεινή ύλη». Εξάλλου, ακόμη και οι ειδικοί δεν γνωρίζουν, για την ώρα, πολύ περισσότερα από εσάς. Το βέβαιο πάντως είναι ότι δεν πρόκειται απλώς για αφηρημένες θεωρητικές κατασκευές. Αντίθετα, είναι, πραγματικά «σκοτεινές» οντότητες, οι οποίες επειδή γεμίζουν το σύμπαν τής πιο ανεπτυγμένης φυσικής επιστήμης μας, ενδέχεται να καθορίσουν τη μορφή, τη λειτουργία και την εξέλιξη που θα έχει τον 21ο αιώνα.

 

                                                                                            <<επιστροφή

www.enet.gr

 


 

1 Δεκεμβρίου 2009

Ο Έλληνας... Βενιαμίν του CERN

 

Είναι υπεύθυνος για την ασφάλεια σε ένα τμήμα των ηλεκτρονικών συστημάτων στην καρδιά του επιταχυντή και είναι ο νεότερος Ελληνας στο CERN.

Από την περασμένη εβδομάδα που έγινε η επανεκκίνηση του μεγάλου αδρονικού επιταχυντή (LHC), ο δρ Χρήστος Ζαμαντζάς βρίσκεται σε επαγρύπνηση 20 ώρες το 24ωρο, όπως και ολόκληρο το επιτελείο που εργάζεται στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών στη Γενεύη.

«Αυτήν τη στιγμή τίθεται σε λειτουργία ο επιταχυντής, ενώ ξεκινούν σταδιακά και τα πειράματα ώστε να εντοπιστούν τυχόν προβλήματα. Η σύγκρουση των σωματιδίων γίνεται με πολύ μικρές δέσμες, προκειμένου να σταθεροποιηθούν εκεί ακριβώς που θέλουμε και να λειτουργήσουν με τον καλύτερο τρόπο οι ρυθμίσεις», λέει ο κ. Ζαμαντζάς, ο οποίος σε ηλικία μόλις 34 ετών διαθέτει ήδη εμπειρία 7 χρόνων, ως ένας από τους ελάχιστους Ελληνες που ανήκουν στο μόνιμο προσωπικό.

Ο δρ Χρήστος Ζαμαντζάς βρίσκεται σε επαγρύπνηση 20 ώρες το 24ωρο,  προσπαθώντας να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα παρουσιαστεί στον  ανδρονικό επιταχυντή.Μέσα στον δαίδαλο του CERN, ο κ. Ζαμαντζάς έκανε το όνειρό του πραγματικότητα. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη, σπούδασε ηλεκτρολόγος μηχανολόγος στο Μπρουνέλ της Αγγλίας και πήρε μάστερ στα τηλεπικοινωνιακά συστήματα. Βρέθηκε στο CERN για το διδακτορικό του στην πυρηνική μηχανική.

«Το διδακτορικό μου ήταν για τα συστήματα μέτρησης της εκροής των σωματιδίων στους επιταχυντές υψηλής ενέργειας. Οταν τελείωσα την έρευνά μου, μου ζήτησαν από το CERN αυτό που είχα μελετήσει να το ''χτίσω'' στην πράξη. Ετσι έκανα την τεχνική μελέτη και την υλοποίηση.

Στους -271ο C. Ολα τα ηλεκτρονικά σε ένα εξειδικευμένο σύστημα προστασίας του επιταχυντή, έχουν σχεδιαστεί από εμένα. Είναι τα συστήματα που θα προσφέρουν προστασία στην περίπτωση που τα σωματίδια ξεφύγουν από την τροχιά τους και χτυπούν πάνω στους υπεραγώγιμους μαγνήτες, προκαλώντας αύξηση της θερμοκρασίας», συμπληρώνει ο κ. Ζαμαντζάς.

Οπως εξηγεί, ένας υπεραγώγιμος μαγνήτης πρέπει να είναι σταθερά σε θερμοκρασία -271o C για να λειτουργήσει. Αν η θερμοκρασία ανέβει, ο μαγνήτης μπορεί να καταστραφεί. Ολα εξαρτώνται από την ασφάλεια του συστήματος και τον έλεγχο της θερμοκρασίας.

«Μέσα στον επιταχυντή υπάρχει σύστημα που καταγράφει τα δεδομένα, τα ψηφιοποιεί και με οπτικές ίνες τα στέλνουμε στην επιφάνεια. Εκεί γίνεται επεξεργασία σε πραγματικό χρόνο για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει πρόβλημα», λέει ο κ. Ζαμαντζάς και σημειώνει τη δυνατότητα αυτόματης εντολής στο σύστημα, για να σταματήσει η δέσμη των σωματιδίων όταν οι απώλειές της ξεπερνούν τα επιτρεπτά όρια.

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ
«Zω εκεί που γράφεται η Ιστορία»

Με ξέσπασμα χαράς υποδέχτηκαν δεκάδες επιστήμονες στην αίθουσα ελέγχου την επανεκκίνηση του LHC. Ολοι πιστεύουν ότι τα νέα συστήματα θα εντοπίσουν εγκαίρως το όποιο πρόβλημα.

«Τα συναισθήματα είναι παράξενα. Σκέπτομαι ότι ζούμε εκεί όπου γράφεται η ιστορία. Ισως αφήσουμε σημαντική γνώση και εμπειρία στις επόμε- νες γενιές. Οταν πρωτοήρθα αναρωτιόμουν τι εφαρμογές έχουν τα πειράματα, σε τι θα είναι χρήσιμα.

Ο διευθυντής μού υπενθύμισε ότι οι αρχαίοι Ελληνες ανέπτυξαν τη φιλοσο-φία, τα μαθηματικά, τη μηχανι-κή, την αστρονομία χωρίς να έχουν σκοπό τις εφαρμογές στη βιομηχανία... Η ουσία είναι η αναζήτηση της γνώσης και η κληρονομιά που αφήνεις στην ανθρωπότητα. Από την άλλη, στο CERN έχουν γεννηθεί θεραπείες για την αντιμετώπιση του καρκίνου, η μαγνητική τομογραφία κ.ά.», λέει ο κ. Ζαμαντζάς, που, όπως όλοι στο CERN, αναζητά κάποια ξεχα-σμένη λεπτομέρεια της λεπτο-μέρειας. «Αν υπάρχει πρόβλη-μα στο ηλεκτρονικό σύστημα, εμένα θα αναζητήσουν. Ακόμα και αν δεν έχω τη λύση, πρέπει να είμαι έτοιμος να τη βρω».

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ                                                              <<επιστροφή
[email protected] & www.ethnos.gr

 


 

1 Δεκεμβρίου 2009

Πρώτο ρεκόρ ισχύος στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων

 

O Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων κατέρριψε τα ξημερώματα της Δευτέρας το ρεκόρ ισχύος που κατείχε από το 2001 το αμερικανικό Fermilab, ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικής Έρευνας -τα μυστικά του Σύμπαντος θα αρχίσουν να αποκαλύπτονται σταδιακά το επόμενο εξάμηνο.

«Ο LHC έγινε σήμερα ο επιταχυντής σωματιδίων με την υψηλότερη ενέργεια σε όλο τον κόσμο, έχοντας επιταχύνει τις δίδυμες δέσμες πρωτονίων στην ενέργεια των 1,8 TeV τις πρώτες πρωινές ώρες» ανακοίνωσε το CERN.

Το ρεκόρ του επιταχυντή Tevatron στο αμερικανικό Fermilab, έξω από το Σικάγο, ήταν 0,98 TeV (τρισεκατομμύρια ηλεκτρονιοβόλτ).

Ένα ηλεκτρονιοβόλτ αντιστοιχεί χοντρικά στην κινητική ενέργεια ενός κουνουπιού σε πτήση.

Ο LHC, μια γιγάντια εγκατάσταση κάτω από τα γαλλο-ελβετικά σύνορα, σχεδιάστηκε να φτάσει την ενέργεια των 7 TeV εντός του 2010.

«Θα κρατήσω τη σαμπάνια μου στον πάγο μέχρι τότε» σχολίασε ο γενικός διευθυντής του CERN Ρολφ Χόιερ. Το μεγάλο ευρωπαϊκό εργαστήριο είναι γενικά διστακτικό με τις ανακοινώσεις του, έπειτα από τη βλάβη που έθεσε εκτός λειτουργίας το μεγαλύτερο μηχάνημα του κόσμου πέρυσι το Σεπρέμβριο, λίγες ημέρες μετά τα εγκαίνιά του.

Έπειτα από τις επισκευές και τη δοκιμαστική φάση λειτουργίας το πρώτο εξάμηνο του 2010, ο επιταχυντής των 10 δισ. δολαρίων θα μπορέσει να αναπαράγει τις συνθήκες που επικράτησαν μερικές στιγμές μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.

Μέσα στο υπόγειο κυκλικό τούνελ των 27 χλμ, δέσμες πρωτονίων που κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις θα συγκρούονται σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός.

Τα υποατομικά συντρίμμια των συγκρούσεων θα αποκαλύψουν τη φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας, θα δώσουν ενδείξεις για τη λεγόμενη υπερσυμμετρία, και ίσως αποκαλύψουν το πολυσυζητημένο σωματίδιο του Χιγκς, το οποίο θα εξηγούσε πώς η ύλη αποκτά τη μάζα της.

                                                                                               <<επιστροφή

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press

 


 

27 Νοεμβρίου 2009

Ξανά το πείραμα του CERN

 

Μπαίνει και πάλι σε λειτουργία ο μεγάλος επιταχυντής πρωτονίων στην προσπάθεια των επιστημόνων να ανακαλύψουν τα μυστικά της δημιουργίας του σύμπαντος

Τα μυστικά του σύμπαντος θα προσπαθήσει να ανακαλύψει εκ νέου ο μεγάλος επιταχυντής του CERN ο οποίος μπαίνει ξανά σε λειτουργία σήμερα. Οι συγκρούσεις των δεσμών πρωτονίου αρχίζουν σε τρεις εβδομάδες και οι επιστήμονες ευελπιστούν ότι αυτή τη φορά τα αποτελέσματα θα είναι καλύτερα σε σχέση με την περσινή παταγώδη αποτυχία η οποία κόστισε 50 εκατομμύρια ευρώ και δεν είχε κανένα αποτέλεσμα.


Το χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει το CERN προβλέπει ότι ο επιταχυντής θα λειτουργήσει σε πλήρη ισχύ έπειτα από τουλάχιστον έναν χρόνο. Επειδή, ωστόσο, ο επιταχυντής είναι μία από τις πλέον πολύπλοκες κατασκευές του ανθρώπου, θα χρειαστούν μήνες σταδιακής λειτουργίας μέχρι να είναι σε θέση να αποδώσει με ασφάλεια στο μέγιστο των δυνατοτήτων του.
Ξανά το πείραμα του CΕRΝ

Την περασμένη εβδομάδα τοποθετήθηκαν στο μεγάλο τούνελ κάτω από τα σύνορα Γαλλίας - Ελβετίας οι πρώτες δέσμες πρωτονίων, οι οποίες μέχρι το τέλος του μήνα θα αρχίσουν να συγκρούονται μεταξύ τους χωρίς ωστόσο να εκλύονται μεγάλες ποσότητες ενέργειας.

«Με τον τρόπο αυτό θα ευθυγραμμιστούν οι μαγνήτες, θα δούμε αν η ενέργεια εκλύεται σωστά και θα διαπιστώσουμε αν τα δεδομένα πάνε στους υπολογιστές με τον σωστό τρόπο», επισημαίνει ο κύριος ερευνητής στο Ινστιτούτο Πυρηνικής Φυσικής του Δημοκρίτου και συνεργάτης του CERN Θεόδωρος Γέραλης. Από εκεί και έπειτα και καθ όλη τη διάρκεια του 2010, οι συγκρούσεις των δεσμών πρωτονίου θα εκλύουν όλο και περισσότερη ενέργεια με σκοπό να φτάσει ο επιταχυντής στο 75% των δυνατοτήτων του μέχρι το τέλος του έτους.

«Με αυτά τα ποσοστά θα έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε πολλές παρατηρήσεις και πιθανότατα να ανακαλύψουμε και το σωματίδιο του Χιγκς», τονίζει.

Πέρυσι όλος ο κόσμος είχε στραμμένη την προσοχή του στο CERN, εν μέρει από ανυπομονησία για τις πιθανές ανακαλύψεις και σε σημαντικό ποσοστό από τον φόβο ότι θα δημιουργηθούν μαύρες τρύπες που θα ρουφήξουν τον πλανήτη σε κλάσματα δευτερολέπτου. Αυτό που συνέβη τελικά ήταν να διαλυθούν οι τεράστιοι μαγνήτες του επιταχυντή και το πείραμα να σταματήσει από την πρώτη εβδομάδα. «Το πρόβλημα ήταν στην εφαρμογή του κατασκευαστικού μέρους και όχι στη σύλληψη.

Οι δύο μεγάλοι μαγνήτες που είχαν βάρος 40 τόνους ξεκόλλησαν με αποτέλεσμα να λιώσουν τα τοιχώματα και να μπουν στο τούνελ έξι τόνοι ήλιου και τεράστιες ποσότητες μετάλλου που διέλυσαν τις δέσμες πρωτονίων», σημειώνει ο κ. Γέραλης.

Θ. ΓΕΡΑΛΗΣ
Οι λόγοι της περσινής αποτυχίας

Η καταστροφική περσινή απόπειρα για να λειτουργήσει ο επιταχυντής αποδίδεται από τους επιστήμονες σε μία σειρά παραγόντων που δεν είχαν προβλεφθεί σωστά αλλά εκ των υστέρων αποδείχτηκαν σημαντικοί στην αποτυχία του εγχειρήματος.

Ο κ. Γέραλης επισημαίνει ότι τα τέσσερα χρόνια που προηγήθηκαν, το CERN αφιέρωσε το σύνολο των πόρων του στην επιτυχία του εγχειρήματος παραβλέποντας τη χρηματοδότηση σημαντικών πειραμάτων και προσωπικού. «Για λόγους οικονομίας έγιναν περικοπές σε πολλά προγράμματα και εξειδικευμένο προσωπικό το οποίο θα μπορούσε να βοηθήσει πολύ στην επιτυχία του πειράματος και δεν αντικαταστάθηκε. Η έλλειψη προσωπικού υποχρέωσε το CERN να προσλάβει υπεργολάβους για να τοποθετήσουν κάποια εξαρτήματα με αποτέλεσμα να παρατηρηθούν αστοχίες.

Επιπλέον, θα έπρεπε να έχει γίνει κατανοητό ότι σε κάτι τόσο πολύπλοκο όσο ο μεγάλος επιταχυντής, το ρίσκο για δυσλειτουργίες αυξάνεται σημαντικά. Μέσα στον ενθουσιασμό μας δεν το είχαμε υπολογίσει. Τελικά το κόστος της ζημιάς στον επιταχυντή έφτασε κοντά στα 50 εκατομμύρια ευρώ».

Ο συνεργάτης του CERN συμπληρώνει ότι οι επιστήμονες κάνουν ό,τι μπορούν για να ελαχιστοποιήσουν το περιθώριο λαθών που θα θέσουν σε κίνδυνο την επιτυχία του πειράματος. «Πρέπει να προχωρήσουμε με μικρά και προσεκτικά βήματα για να μην πάθουμε τα ίδια. Προς το παρόν έχει εγκατασταθεί ένα σύστημα από περίπου 6.000 αισθητήρες, το οποίο θα προειδοποιεί για διάφορα προβλήματα. Χρειάζονται, πάντως, να γίνουν και περισσότεροι έλεγχοι στους νέους μαγνήτες που τοποθετήθηκαν», καταλήγει ο κ. Γέραλης.

Σκοπός του πειράματος στον μεγάλο επιταχυντή του CERN είναι, μέσω των συγκρούσεων των δεσμών πρωτονίων, να δημιουργηθούν οι πιο κοντινές συνθήκες με αυτές που επικρατούσαν τη στιγμή της δημιουργίας του σύμπαντος. Επιπλέον, οι επιστήμονες θα αναζητήσουν το περιβόητο Σωματίδιο του Χιγκς ή «Σωματίδιο του Θεού» το οποίο δεν έχει ανακαλυφθεί ακόμα και εικάζεται ότι είναι υπεύθυνο για να δίνει μάζα σχεδόν σε όλα τα υπόλοιπα σωματίδια.

 

ΣΤΕΛΙΟΣ ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗΣ                                                                 <<επιστροφή
[email protected] & www.ethnos.gr

 


 

27 Νοεμβρίου 2009

Οι πρώτες συγκρούσεις πρωτονίων σκορπούν ενθουσιασμό στο CERN

 

Δέσμες πρωτονίων κινήθηκαν προς αντίθετες κατευθύνσεις σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός και παρήγαγαν τις πρώτες, ακούσιες, συγκρούσεις στη μεγάλη κυκλική σήραγγα του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), σκορπώντας κύματα ενθουσιασμού στους επιστήμονες του CERN.

Οι εκούσιες συγκρούσεις θα αρχίσουν σε δέκα ημέρες περίπου, κυρίως για τη δοκιμή του επιταχυντή των 10 δισ. δολαρίων. Από τα τέλη του 2010 θα ξεκινήσουν και οι συγκρούσεις με πυρήνες μολύβδου αντί για πρωτόνια.

To πραγματικό τεστ θα πραγματοποιηθεί το πρώτο δίμηνο του 2010, όταν οι επιστήμονες θα επιχειρήσουν να αναπαράγουν τις συνθήκες που επικρατούσαν 1-2 τρισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.

Τα υποατομικά συντρίμμια των συγκρούσεων θα προσφέρουν νέα στοιχεία για τη σκοτεινή ύλη, τη σκοτεινή ενέργεια, τη θεωρία της υπερσυμμετρίας, καθώς και για το υποθετικό σωματίδιο Χιγκς, γνωστό και ως «σωματίδιο του Θεού», το οποίο θα εξηγούσε πώς η ύλη αποκτά μάζα.

Προς το παρόν, οι ακούσιες συγκρούσεις πρωτονίων που παρατηρήθηκαν, ήταν παρενέργεια της προσπάθειας των επιστημόνων να συντονίσουν τις δύο δέσμες.

«Υπήρξε πανδαιμόνιο μέσα στην αίθουσα ελέγχου και όλοι μας ξεσπάσαμε όταν είδαμε τις πρώτες συγκρούσεις», είπε ο Γιούργκεντ Σούκραφτ, εκπρόσωπος των πειραμάτων που παρατηρούνται στον LHC.

«Τα ίχνη (που προέκυψαν από τις συγκρούσεις) που παρατηρούμε είναι θαυμάσια», πρόσθεσε ο Αντρέι Γκολούτβιν, έτερος εκπρόσωπος του CERN.

«Ο LHC προχωρά πιο γρήγορα από όσο περιμέναμε στην αρχική του φάση, που ξεκίνησε το βράδυ της Παρασκευής», δήλωσε ο Ρολφ Χόιερ, γενικός διευθυντής του CERN.

«Πήγε πολύ γρηγορότερα από όσο προβλέπαμε» δήλωσε και η Φαμπιόλα Τζιανότι, του προγράμματος ATLAS του CERN. «Είμαστε όλοι πολύ ευτυχείς» πρόσθεσε
.

 

***                                                                                   <<επιστροφή
Newsroom ΔΟΛ

 


 

22 Νοεμβρίου 2009

Ο επιταχυντής του CERN τέθηκε ξανά σε λειτουργία

 

21 Νοεμβρίου 2009.
 Μία πρώτη δέσμη πρωτονίων διέτρεξε χωρίς προβλήματα και νωρίτερα από ό,τι αναμενόταν το μεγαλύτερο επιταχυντή σωματιδίων στον κόσμο, ο οποίος τέθηκε ξανά σε λειτουργία, έπειτα από μία διακοπή 14 μηνών εξαιτίας μιας σοβαρής βλάβης, ανακοίνωσε τη νύχτα, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικής Έρευνας (CERN)...
 
"Μία δέσμη η οποία κινείτο στη φορά των δεικτών του ρολογιού παρήχθη απόψε ...Είναι ένα σημαντικό στάδιο στην προοπτική των πρώτων αποτελεσμάτων φυσικής στον LHC (Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων) που αναμένονται το 2010", αναφέρει το CERN σε μία ανακοίνωση.
Γύρω στις 16:00 (17:00 ώρα Ελλάδας) το CERN, που έχει την έδρα του στη Γενεύη, έθεσε και πάλι σε λειτουργία τον LHC προχωρώντας στις πρώτες δοκιμές έγχυσης μορίων πρωτονίων.
Η κυκλοφορία μίας δέσμης σωματιδίων στη διάρκεια μερικών λεπτών είχε προβλεφθεί αρχικά για τις 07:00 (8:00 ώρα Ελλάδας) του Σαββάτου.
Καθώς οι πρώτες δοκιμές έγχυσης σωματιδίων ήταν αποφασιστικές, το CERN αποφάσισε να επισπεύσει κατά μερικές ώρες την κυκλοφορία της δέσμης.
"Είναι θαυμάσιο να βλέπεις να κυκλοφορούν και πάλι πρωτόνια στον LHC", ανέφερε σε μία ανακοίνωση ο γενικός διευθυντής του CERN, Ρολφ Χόιερ.
"Έχουμε ακόμη δρόμο να διανύσουμε προκειμένου να αρχίσουμε να κάνουμε φυσική, αλλά αυτό το ξεκίνημα είναι ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός", πρόσθεσε

                                                                                            <<επιστροφή

 


 

 

20 Νοεμβρίου 2009

Ξεκινά και πάλι ο Cern

 

Έπειτα από δεκατέσσερις μήνες διακοπής εξαιτίας μιας σοβαρής βλάβης, ο μεγαλύτερος επιταχυντής σωματιδίων στον κόσμο θα τεθεί και πάλι αύριο σε λειτουργία, έγινε γνωστό από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικής Έρευνας (CERN) στη Γενεύη.

Σωματίδια θα αρχίσουν και πάλι να κινούνται "νωρίς το πρωί του Σαββάτου" στον μεγάλο επιταχυντή αδρονίων που δεν λειτούργησε μέχρι στιγμής παρά για λίγες ώρες έπειτα από την έναρξη του μεγάλου πειράματος τον Σεπτέμβριο 2008.
"Αυτή τη στιγμή, δεν ανακοινώνουμε ακριβή ημερομηνία (για την επαναλειτουργία), αλλά ορίζουμε στόχους", δήλωσε ο Τζέιμς Γκίλις, εκπρόσωπος του CERN.

Ο μεγάλος επιταχυντής αδρονίων, που κατασκευάσθηκε στο πλαίσιο προγράμματος που κόστισε πολλά δισεκατομμύρια ευρώ, έχει ως στόχο να επιτρέψει την εξέλιξη της γνώσης ως προς τη σύσταση της ύλης και του σύμπαντος.

Ο επιταχυντής υπέστη δύο διαδοχικές βλάβες λίγες ώρες μετά την πανηγυρική έναρξη της λειτουργίας του στις 10 Σεπτεμβρίου 2008.

Η πρώτη βλάβη παρουσιάσθηκε λιγότερο από 48 ώρες μετά την έναρξη του μεγάλου πειράματος και η δεύτερη, που κρίθηκε σοβαρή, στις 19 Σεπτεμβρίου, προκάλεσε τη διακοπή της λειτουργίας του μεγάλου επιταχυντή.

Εκτοτε το CERN ασχολείται με την αποκατάσταση των ζημιών, εγκαθιστώντας νέα συστήματα ασφαλείας κατά μήκος του τούνελ, η κατασκευή του οποίου διήρκεσε δώδεκα χρόνια και απασχόλησε 7.000 φυσικούς.

                                     

                                                                              <<επιστροφή

 


 

19 Νοεμβρίου 2009

Έτοιμος να επαναλειτουργήσει ο CERN


Μετά από εκτεταμένες επισκευές, που διήρκεσαν πάνω από ένα χρόνο και πλέον ολοκληρώθηκαν πλήρως, ο μεγάλος επιταχυντής αδρονίων του CERN, θα τεθεί σε επαναλειτουργία πιθανότατα αυτό Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με το BBC και τον «Γκάρντιαν».

Παρόλα αυτά, οι αρμόδιοι του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Έρευνας Στοιχειωδών Σωματιδίων αποφεύγουν να δημοσιοποιήσουν την ακριβή ημερομηνία και ώρα που οι πρώτες ακτίνες πρωτονίων θα σταλούν στο μήκους 27 χλμ. υπόγειο κυκλικό τούνελ, σε βάθος 100 μέτρων κάτω από τα γαλλο-ελβετικά σύνορα.

Ο επιταχυντής –η δημιουργία του οποίου κόστισε γύρω στα 10 δισ. δολάρια- είχε διακόψει τη λειτουργία του το Σεπτέμβριο του 2008, λίγες μέρες μετά την πανηγυρική εγκαινίαση των εργασιών του, όταν λόγω σοβαρού ηλεκτρικού τεχνικού προβλήματος υπέστησαν ζημιά 53 από τους συνολικά 1.624 σούπερ-μαγνήτες του και προκλήθηκε εκτεταμένη διαρροή υγρού ηλίου στο τούνελ (το ήλιο χρησιμοποιείται για να κρατά χαμηλά την θερμοκρασία του επιταχυντή).

Οι επιστήμονες του CERN, οι οποίοι θα επιχειρήσουν να αναπαράγουν τις συνθήκες που επικρατούσαν λίγο μετά το αρχικό «Μπινγκ Μπανγκ» της δημιουργίας του σύμπαντος, θα ξεκινήσουν συγκρατημένα την επανέναρξη της λειτουργίας του μηχανήματος, στέλνοντας ακτίνες από αντίθετες κατευθύνσεις, προκειμένου να συγκρουστούν, αλλά με ενέργεια μόλις 450 δισ. ηλεκτρονιοβόλτ, πολύ κάτω από τις πραγματικές δυνατότητες του επιταχυντή, έτσι ώστε πρώτα να βεβαιωθούν ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για νέο «φιάσκο».

Μόνο όταν όλα πάνε καλά, οι συγκρούσεις σωματιδίων θα γίνουν με ακτίνες υψηλών ενεργειών, οπότε και θα αρχίσει στην πραγματικότητα το ουσιαστικό ερευνητικό έργο του CERN, που ελπίζεται να ανοίξει νέους ορίζοντες στη φυσική και στην κατανόηση της ύλης, με πρώτη και πιθανότερη την ανακάλυψη του μυστηριώδους «μποζονίου του Χιγκς».

Όποιος το βρει, έχει εξασφαλισμένο το Νόμπελ Φυσικής, αλλά ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος και ο ανταγωνιστικός αμερικανικός επιταχυντής Tevatron του Fermilab έχει –όσο το CERN επιδιόρθωνε τη βλάβη- προλάβει να πάρει κεφάλι στην κούρσα.

 

                                                                             <<επιστροφή

 


 

11 Νοεμβρίου 2009

Μια μπακέτα ψωμί σταμάτησε τον επιταχυντή του CERN

 

Ένα… ξέμπαρκο κομματάκι ψωμιού τύπου μπαγκέτας ήταν αρκετό για να υπερθερμάνει και να σταματήσει ξανά τον παντοδύναμο επιταχυντή του CERN, πάνω που οι τεχνικοί και οι επιστήμονες στη Γενεύη έχουν αρχίσει τη σταδιακή επαναλειτουργία του μηχανήματος, το οποίο είχε τεθεί εκτός λειτουργίας πέρυσι το Σεπτέμβριο λόγω σοβαρής τεχνικής βλάβης από διαρροή υγρού ηλίου.

Οι τεχνικοί του μηχανήματος πρόσεξαν ότι οι θερμοκρασίες του συστήματος άρχισαν σταδιακά να ανεβαίνουν. Η έρευνα που ακολούθησε αμέσως, αποκάλυψε το πιο απρόσμενο πρόβλημα. Μια από τις ισχυρές μονάδες ψύξης υψηλού βολτάζ είχε μπλοκάρει από ένα κομμάτι τραγανιστής μπαγκέτας!

Τα συστήματα ψύξης λειτουργούν για να ρίξουν την θερμοκρασία του επιταχυντή στους μόλις 1,9 βαθμούς πάνω από το απόλυτο μηδέν. Και η παραμικρή άνοδος της θερμοκρασίας σημαίνει συναγερμό. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, εξαιτίας του ψωμιού η θερμοκρασία ανέβηκε κατά πέντε βαθμούς, στους μείον 266 βαθμούς.

Η εκπρόσωπος του CERN, σύμφωνα με τους «Τάιμς του Λονδίνου», η οποία επιβεβαίωσε το περιστατικό, είπε ότι παραμένει μυστηριώδης η προέλευση του ψωμιού μέσα στη ζωτική εγκατάσταση που προστατεύεται από φράχτες υψηλής ασφαλείας.

«Κανείς δεν ξέρει πώς βρέθηκε εκεί. Η καλύτερη εικασία είναι ότι έπεσε από κάποιο πουλί ή πετάχτηκε από κάποιο διερχόμενο αεροπλάνο», δήλωσε η εκπρόσωπος. Το ψωμί ανακαλύφθηκε σε ένα ζυγό μετασχηματιστή, σε ένα από τα οκτώ κτίρια που βρίσκονται πάνω το μήκους 27 χλμ. τούνελ του υπόγειου επιταχυντή.

Οι τεχνικοί του CERN εργάστηκαν για την αποκατάσταση της θερμοκρασίας, ώστε να συνεχίσει η αργή επανενεργοποίηση του επιταχυντή.

 

***                                                                                     <<επιστροφή
www.enet.gr

 


 

29 Οκτωβρίου 2009

Ο LHC συγχρονίζει τους μαγνήτες του ενόψει νέων εγκαινίων το Νοέμβριο

 

Περισσότερο από ένα χρόνο μετά τη βλάβη που ακύρωσε το «πείραμα του αιώνα», δέσμες σωματιδίων διοχετεύθηκαν σε δύο από τα οκτώ τμήματα του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων του CERN, προκειμένου να συγχρονιστούν οι μαγνήτες ενόψει της επανεκκίνησης του γιγάντιου μηχανήματος το Νοέμβριο.

«Στη διάρκεια του περασμένου Σαββατοκύριακου (23-25 Οκρωβρίου), σωματίδια εισήλθαν ξανά στον LHC έπειτα από το διάλειμμα που ακολούθησε το συμβάν του Σεπτεμβρίου του 2008» ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικής Έρευνας στα γαλλο-ελβετικά σύνορα.

Οι δέσμες πρωτονίων και ιόντων μολύβδου κινήθηκαν και προς τις δύο κατευθύνσεις μέσα σε δύο από τα οκτώ τμήματα του επιταχυντή, ο οποίος καταλαμβάνει ένα υπόγειο κυκλικό τούνελ μήκους 27 χλμ.

Η δοκιμή επέτρεψε στους μηχανικούς να βεβαιωθούν ότι οι υπεραγώγιμοι μαγνήτες που καθοδηγούν τις δέσμες μέσα στην κυκλική διαδρομή λειτουργούν συγχρονισμένα, εξήγησε στο BBC ο Τζιανλουίτζι Αρντουίνι, αρμόδιος για την ενεργοποίηση του εξοπλισμού του LHC.

Οι δέσμες είχαν ενέργεια μόνο 450 GeV (δισεκατομμύρια ηλεκτρονιοβόλτ), συγκριτικά με 3,5 TeV στα πειράματα που θα ακολουθήσουν.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 13 Οκτωβρίου, το CERN ανακοίνωσε ότι οι μαγνήτες του συστήματος ψύχθηκαν ξανά στους -271 βαθμούς Κελσίου, ώστε να γίνουν υπεραγώγιμοι και να αφήνουν το ρεύμα να ρέει μέσα τους χωρίς καμία αντίσταση.

Ο LHC είχε τεθεί εκτός λειτουργίας το Σεπτέμβριο, λίγο μετά τα εγκαίνιά του, λόγω μιας ηλεκτρολογικής βλάβης που οδήγησε στη διαρροή υγρού ήλιου μέσα στη σήραγγα.

Όταν επαναλειτουργήσει, ο LHC θα είναι ο μόνος επιταχυντής του κόσμου με αρκετή ισχύ ώστε να αναδημιουργήσει τις συνθήκες που επικρατούσαν λίγες στιγμές μετά το Μπιγκ Μπαγκ που γέννησε το Σύμπαν.

Μέσα στην κυκλική σήραγγα του επιταχυντή, δέσμες πρωτονίων ή πυρήνων μολύβδου θα συγκρούονται κινούμενες σε αντίθετες κατευθύνσεις σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός.

Τα υποατομικά συντρίμμια των συγκρούσεων θα προσφέρουν νέα στοιχεία για τη σκοτεινή ύλη, τη σκοτεινή ενέργεια, τη θεωρία των «υπερσυμμετρικών» σωματιδίων, καθώς και για το υποθετικό σωματίδιο Χιγκς, γνωστό και ως «σωματίδιο του Θεού», το οποίο θα εξηγούσε πώς η ύλη αποκτά μάζα.

 

***                                                                                        <<επιστροφή
Newsroom ΔΟΛ

 


 

29 Οκτωβρίου 2009

Εγκατάσταση ακτίνων σωματιδίων στον LHC

 

Ολοκληρώθηκαν επιτυχώς οι διαδικασίες εγκατάστασης ακτινών σωματιδίων στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) του ινστιτούτου CERN.

Όπως είπαν επιστήμονες του ινστιτούτου, η εν λόγω επιτυχία ήταν ένα «ορόσημο» στην πορεία των πειραμάτων και της λειτουργίας του LHC, καθώς στο πρόγραμμα βρίσκεται η διεξαγωγή πειράματος που θα περιλαμβάνει την εκτόξευση ακτίνας κατά μήκος των 27 χιλιομέτρων του κυκλικού τούνελ του επιταχυντή.

Η λειτουργία του LHC σταμάτησε λίγο μετά την ενεργοποίησή του το προηγούμενο έτος, όταν ένα πρόβλημα σε μαγνήτη προκάλεσε τη διαρροή ενός τόνου υγρού ηλίου μέσα στο τούνελ.

Μετά από πυρετώδεις εργασίες επισκευών, ο LHC είναι σχεδόν λειτουργικός ξανά: στις 23 και 25 Οκτωβρίου, ακτίνες πρωτονίων και ιόντων εγκαταστάθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν με επιτυχία σε δύο από τους οκτώ τομείς του επιταχυντή.

Κατά το Τζιανλουΐτζι Αρντουΐνι, διοικητικό στέλεχος του τμήματος μηχανικών τμημάτων του LHC αυτά τα πειράματα έδειξαν ότι ο LHC είναι έτοιμος προς χρήση.

«Πρόκειται για θέμα συγχρονισμού… οι μαγνήτες πρέπει να είναι συγχρονισμένοι για να επιταχύνουν τις ακτίνες και να τη μεταφέρουν από τον έναν επιταχυντή στον άλλον και στο τέλος στον ίδιο τον LHC, ο οποίος πρέπει με τη σειρά του να είναι συγχρονισμένος για να τις αποδεχθεί…η όλη διαδικασία διαρκεί μερικές εκατοντάδες picoseconds (1 picosec: 1 εκατομμυριοστό του ενός εκατομμυριοστού του δευτερολέπτου» είπε σχετικά.

Δύο ακτίνες σωματιδίων θα εκτοξευτούν στους μαγνήτες, ταξιδεύοντας σε αντίθετες κατευθύνσεις, σε ταχύτητες που θα πλησιάζουν την ταχύτητα του φωτός. Η σύγκρουσή τους ελπίζεται πως θα απελευθερώσει σωματίδια των οποίων η μελέτη θα αποκαλύψει πληροφορίες σχετικά με το Big Bang και τη φύση του σύμπαντος.

 

***                                                                                        <<επιστροφή
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από BBC

 


 

16 Οκτωβρίου 2009

Τις πύλες του σύμπαντος ετοιμάζεται να ανοίξει (;) ο LHC

 

Ελπίδες πως η υπερδιαστημική προώθηση βρίσκεται προ των πυλών, χάρη στη δουλειά του Μεγάλου Επιταχυντή Σωματιδίων.

Η υπερδιαστημική προώθηση αποτελούσε ανέκαθεν ένα από τα κλασικότερα όνειρα της επιστημονικής φαντασίας: κινητήρες που επιτρέπουν ταχύτητες που θα ξεφεύγουν από τα όρια που θέτει η σημερινή τεχνολογία, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την κατάκτηση του σύμπαντος από την ανθρωπότητα.

Όπως ελπίζουν κάποιοι, η υπερδιαστημική προώθηση ενδεχομένως να βρίσκεται πολύ πιο κοντά από ότι πιστεύουμε, χάρη στην επιστημονική δουλειά που προκύπτει από τη λειτουργία του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (LHC).

Το 1924, ο Γερμανός μαθηματικός Ντέηβιντ Χίλμπερτ είχε δημοσιεύσει μία έρευνα πάνω σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον παρεπόμενο της θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν: ένα σωματίδιο το οποίο κινείται με ταχύτητα λίγο μεγαλύτερη από αυτήν του μισού της ταχύτητας του φωτός θα εκτρεπόταν από την πορεία του μετά από συνάντηση με στατική μάζα. Με την έρευνα αυτή καταπιάστηκε ο Φράνκλιν Φέλμπερ, Αμερικανός φυσικός, σύμφωνα με τη θεωρία του οποίου το σωματίδιο αυτό με τη σειρά του θα απωθούσε την ποσότητα στατικής μάζας- για την ακρίβεια, η ποσότητα αυτή απωθείται με ταχύτητα ακόμα μεγαλύτερη από αυτήν του σωματιδίου. Επομένως, ο Φέλμπερ, με τη σειρά του αναρωτιέται αν θα μπορούσε η συγκεκριμένη μάζα να είναι ένα διαστημόπλοιο.

Ο Φέλμπερ θέλει να προσπαθήσει να αποδείξει τη θεωρία του στα τούνελ του LHC, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να επιταχύνει σωματίδια στις ταχύτητες που προϋποτίθενται από τη θεωρία του.

Αν η θεωρία επαληθευτεί, τότε οι δυνατότητες που ανοίγονται για το μέλλον της διαστημικής τεχνολογίας είναι εκπληκτικές- ακόμη και αν η απόσταση από τα διάσημα διαστημόπλοια της επιστημονικής φαντασίας θα εξακολουθήσει να είναι μεγάλη.

 

***                                                                                          <<επιστροφή
www.kathimerini.grμε πληροφορίες από Popular Science

 


 

12 Αυγούστου 2009

Προβληματίζει η επαναλειτουργία του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων

 

Πριν από ένα περίπου χρόνο, όταν ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) του CERN ξεκινούσε τη λειτουργία του, πολλοί είχαν εκφράσει το φόβο ότι θα δημιουργούσε μια μαύρη τρύπα που θα καταβρόχθιζε τον πλανήτη. Όπως επισημαίνουν κάποιοι σήμερα, ο ίδιος ο επιταχυντής μπορεί να είναι μια μαύρη τρύπα.

Το μεγαλύτερο επιστημονικό όργανο του κόσμου έχει μέχρι στιγμής κοστίσει περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια, έχει λειτουργήσει εννέα συνολικά ημέ3ρες και δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει κανένα πείραμα. Το μήκους 27 χιλιομέτρων υπόγειο τούνελ του επιταχυντή στα σύνορα της Γαλλίας και της Ελβετίας κατασκευάστηκε με τη συμμετοχή επιστημόνων από πολλές χώρες, ενώ χιλιάδες φυσικοί περιμένουν την έναρξη λειτουργίας του.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του CERN, ο επιταχυντής θα ξεκινήσει και πάλι τη λειτουργία του τον Νοέμβριο, χρησιμοποιώντας τη μισή του ενέργεια, παρά τις πιέσεις επιστημόνων για πλήρη ισχύ που θα επιτρέψουν την πραγματοποίηση πειραμάτων με την ελπίδα να ξεκλειδώσουν κάποια από τα μεγαλύτερα μυστικά του σύμπαντος.

Ακόμη και στη μισή ισχύ όμως, ο επιταχυντής θα κλείσει και πάλι στις αρχές του 2010 προκειμένου να ολοκληρωθούν οι επισκευές, ώστε τελικά, κάποια στιγμή, να λειτουργήσει σε πλήρη ισχύ 7 τρισεκατομμυρίων ηλεκτροβόλτ, επτά φορές υψηλότερα από κάθε άλλο αντίστοιχο μηχάνημα στον κόσμο. Λόγω της βλάβης, 53 συνολικά ηλεκτρικοί μαγνήτες έπρεπε να καθαριστούν και να επιδιορθωθούν, ενώ μια σειρά από χρονοβόρες εργασίες έπρεπε να επαναληφθούν προκειμένου να εξασφαλιστεί η πορεία των υποατομικών σωματιδίων μέσα στον επιταχυντή, σε ταχύτητες που πλησιάζουν αυτή του φωτός και σε θερμοκρασία κοντά στο απόλυτο μηδέν.

Ο Μίτσιο Κάκου, καθηγητής φυσικής στο πανεπιστήμιο Σίτι της Νέας Υόρκης, υποστηρίζει τον επιταχυντή του CERN, ως μια κρίσιμη επένδυση. «Ευρωπαίοι και Αμερικανοί δεν θα επένδυαν δέκα δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα κύλινδρο για τίποτα», δήλωσε. «Εξερευνούμε τις απαρχές της φυσικής και της κοσμολογίας με τον επιταχυντή γιατί θέλουμε να έχουμε ένα παράθυρο στη δημιουργία, να αναπαράγουμε ένα μικρό κομμάτι της Γέννησης για να ξεκλειδώσουμε μερικά από τα μεγαλύτερα μυστικά του σύμπαντος».

Οι ειδικοί στο CERN υπολογίζουν το κόστος για τις επισκευές και τα επιπρόσθετα συστήματα ασφαλείας να φτάσει τα 37 εκατομμύρια δολάρια, τα οποία θα καλυφθούν από τις εταιρείες που συμμετέχουν στο CERN.

Ο LHC είναι ο μεγαλύτερος επιταχυντής του κόσμου, μετά την ακύρωση του Υπεραγώγιμου Μεγάλου Επιταχυντή του Τέξας, λόγω του υψηλού κόστους κατασκευής και τα αυξανόμενα ερωτηματικά σχετικά με την αξία της συμβολής του στην επιστήμη.

Κατά την επανεκκίνηση του επιταχυντή τον Νοέμβριο, οι ακτίνες υποατομικών σωματιδίων θα τρέχουν σε ισχύ 3,5 τρισεκατομμυρίων ηλεκτροβόλτ (TeV). Είναι η μισή ισχύς σε σχέση με τις δυνατότητες του επιταχυντή, αλλά και πάλι κατά πολύ ισχυρότερα απ' οποιοδήποτε άλλο επιταχυντή στον κόσμο.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα στοιχεία που θα προκύψουν από τις συγκρούσεις μέσα στον επιταχυντή θα δείξουν τις συνθήκες που επικρατούσαν ένα τρισεκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά την Μεγάλη Έκρηξη. Κάποιοι έχουν εκφράσει φόβους ότι οι υψηλής ενέργειας συγκρούσεις θα προκαλέσουν μικρές μαύρες τρύπες, υποατομικές εκδόσεις άστρων που καταρρέουν και που είναι τόσο ισχυρές που «καταπίνουν» άλλους πλανήτες και αστέρια.

Η σημασία λειτουργίας του επιταχυντή αναδεικνύεται σε παράγοντα εξέλιξης της επιστήμης μοριακής φυσικής. «Αν υπάρξουν κι άλλες εκπλήξεις, καθυστερήσεις και αποτυχία ικανοποίησης των προδιαγραφών σχεδιασμού, το πεδίο μοριακής φυσικής μπορεί να μην εξελιχθεί για περισσότερο από μία δεκαετία», τονίζει ο Νιλ Λέιν, πρώην επιστημονικός σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον.

 

www.kathimerini.gr με πληροφορίες Associated Press                      <<επιστροφή

 


 

10 Αυγούστου 2009

Ο επιταχυντής του CERN θα επαναλειτουργήσει συντηρητικά το Νοέμβριο

 

Ο γιγάντιος υπόγειος επιταχυντής σωματιδίων του CERN, στα γαλλο-ελβετικά σύνορα, θα τεθεί ξανά σε λειτουργία περί τα μέσα του Νοεμβρίου φέτος, σε χαμηλότερο όμως -περίπου το μισό- επίπεδο ενέργειας από το αρχικά σχεδιαζόμενο, όπως ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Έρευνας Στοιχειωδών Σωματιδίων.

Το CERN ξεκαθάρισε ότι, μετά από ένα χρόνο σχεδόν, πλέον δεν χρειάζονται άλλες επισκευές, καθώς ολοκληρώθηκαν οι έλεγχοι και στις 10.000 ηλεκτρικές συνδέσεις του επιταχυντή.

Το μεγαλύτερο μηχάνημα του κόσμου, τα πειράματά του οποίου αναμένεται να έχουν ιστορική σημασία για την επιστήμη, είχε αναγκαστεί να διακόψει τη λειτουργία του πέρυσι το Σεπτέμβριο, εννιά μόλις μέρες μετά τα εγκαίνιά του, λόγω σοβαρής ηλεκτρικής βλάβης.

Το CERN, σύμφωνα με τα πρακτορεία Ρόιτερ και Γαλλικό, ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να επανεκκινήσει τον επιταχυντή με ενέργεια 3,5 τερα-ηλεκτρονιοβόλτ (TeV), "προκειμένου να επιτρέψει στους χειριστές του επιταχυντή να αποκτήσουν εμπειρία στον ασφαλή χειρισμό του μηχανήματος". Η χαμηλότερη ενέργεια θα αποτρέψει την υπερφόρτωση των ηλεκτρικών συνδέσεων και θα επιτρέψει τον έλεγχο της σωστής λειτουργίας τους.

Τα πειράματα θα συνεχιστούν με αυτή την χαμηλότερη ενέργεια, "μέχρι που να έχει συλλεχθεί ένα σημαντικό δείγμα δεδομένων και η ομάδα των χειριστών να έχει αποκτήσει εμπειρία πάνω στη λειτουργία του μηχανήματος". Στη συνέχεια, το ενεργειακό επίπεδο των συγκρούσεων σωματιδίων θα αυξηθεί σταδιακά προς το επίπεδο των 5 TeV ανά εκπεμπόμενη ακτίνα. Συγκριτικά, ο "ανταγωνιστικός" επιταχυντής Tevatron του Fermilab των ΗΠΑ λειτουργεί στο ενεργειακό επίπεδο του ενός έως δύο TeV.

Ο γενικός διευθυντής του CERN Ρολφ Χόιερ διαβεβαίωσε ότι αυτή τη φορά όλα θα κυλήσουν ομαλά, επειδή, όπως είπε, "έχουμε κατανοήσει τον επιταχυντή πολύ καλύτερα από ό,τι πριν ένα χρόνο".

Τα πειράματα, στο τεράστιο κυκλικό υπόγειο τούνελ μήκους 27 χλμ. κοντά στη Γενεύη, θα διεξαχθούν σε θερμοκρασία λίγο πάνω από το απόλυτο μηδέν και θα αναπαραχθούν οι συνθήκες που πιστεύεται ότι ίσχυαν κατά το αρχικό "Μπινγκ Μπανγκ" του σύμπαντος πριν 13,7 δισ. χρόνια. Τα πρώτα επιστημονικά δεδομένα αναμένεται να συγκεντρωθούν λίγες εβδομάδες μετά την "πυροδότηση" της πρώτης ακτίνας μέσα στο τούνελ.

Στο τέλος του 2010, προγραμματίζεται, σύμφωνα με το CERN, ο επιταχυντής να λειτουργήσει με ιόντα μολύβδου για πρώτη φορά. Μετά από αυτό, ο επιταχυντής θα διακόψει τη λειτουργία του και θα ξαναλειτουργήσει στο ακόμα υψηλότερο ενεργειακό επίπεδο των 7 TeV ανά ακτίνα, οπότε θα καταστεί εφικτή η σύγκρουση σωματιδίων από αντίθετες κατευθύνσεις με ενέργειες επτά φορές μεγαλύτερες από ό,τι έχουν ποτέ επιτευχθεί μέχρι σήμερα. Οι φυσικοί ευελπιστούν ότι αυτές οι συγκρούσεις, μεταξύ άλλων, θα αποκαλύψουν για πρώτη φορά νέα "εξωτικά" σωματίδια της ύλης ή ακόμα θα ανοίξουν νέες διαστάσεις του χώρου.

 

***                                                                                        <<επιστροφή
www.ert3.gr

 



31 Ιουλίου 2009

Νέα καθυστέρηση για την επανεκκίνηση του επιταχυντή του CERN

 

Στο τέλος Νοεμβρίου, δηλαδή με άλλο ένα μήνα καθυστέρηση, θα ξεκινήσει η επαναλειτουργία του μεγάλου υπόγειου επιταχυντή του CERN στα γαλλο-ελβετικά σύνορα. Αν αυτή η ημερομηνία, που προέκυψε από νέες δηλώσεις του εκπροσώπου CERN, όντως ισχύσει, τότε οι συγκρούσεις υποατομικών σωματιδίων θα αρχίσουν το Δεκέμβριο, σύμφωνα με τα ξένα πρακτορεία.

Η καθυστέρηση στην επαναλειτουργία του γιγάντιου μηχανήματος οφείλεται σε επισκευές που αφορούν δύο μικρές διαρροές υγρού ηλίου, ενώ δεν μπορεί να αποκλειστεί περαιτέρω καθυστέρηση, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, αν βρεθεί νέο πρόβλημα, καθώς αυτή τη φορά το CERN λεπτολογεί τα πάντα, προκειμένου να βεβαιωθεί ότι όλα θα πάνε καλά και θα αποφευχθεί κάποια ζημιά, όπως αυτή που έθεσε τον μεγαλύτερο επιταχυντή του κόσμου εκτός λειτουργίας στις 19 Σεπτεμβρίου πέρυσι.

«Ουσιαστικά αυτό που συμβαίνει, είναι ότι προχωρούμε με υπερβολική επιφύλαξη», δήλωσε ο Τζέημς Γκίλις. «Πρέπει να είμαστε απόλυτα βέβαιοι ότι, όταν τον ενεργοποιήσουμε ξανά, αυτή τη φορά θα παραμείνει ανοιχτός».

Οι τεχνικοί έχουν σχεδόν ολοκληρώσει τον εξονυχιστικό έλεγχο των περίπου 10.000 ηλεκτρικών διασυνδέσεων, μια εκ των οποίων είχε δυσλειτουργήσει πέρυσι το Σεπτέμβριο.

Αρχικά ο επιταχυντής επρόκειτο να λειτουργήσει τον Απρίλιο φέτος, αλλά στη συνέχεια η ημερομηνία μετατέθηκε αρκετές φορές για αργότερα. Σύμφωνα με τον Γκίλις, τις επόμενες δύο εβδομάδες θα ληφθούν οριστικές αποφάσεις για το αν χρειάζονται κι άλλες συντηρήσεις του εξοπλισμού.

Το CERN εκτιμά ότι οι επιδιορθώσεις και τα πρόσθετα συστήματα ασφαλείας θα κοστίσουν γύρω στα 37 εκατ. δολ. 

 

                                                                       <<επιστροφή

 


 

27 Ιουλίου 2009

Mέτρα προστασίας από την ακτινοβολία στο CERN

 

Σε ερευνητικά εργαστήρια, όπως στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Φυσικής Σωματιδίων, CERN, η παρουσία της ακτινοβολίας στο χώρο εργασίας είναι κάτι καθημερινό. Γι' αυτό λαμβάνονται αυστηρά μέτρα προκειμένου να αποφευχθεί η περιττή, και να διατηρηθεί σε ένα ελάχιστο όριο η αναπόφευκτη, έκθεση στην ακτινοβολία.

Το CERN ακολουθεί αυστηρά τη διεθνή αποδεκτή αρχή ΑLARA (As Low As Reasonably Achievable) που σημαίνει ότι κάθε έκθεση διατηρείται τόσο χαμηλή όσο είναι λογικά αποδεκτό. Παρακάτω εξηγείται τι είναι η ακτινοβολία και πώς μετριέται. Περιγράφονται οι διαδικασίες που ακολουθούνται στο CERN ώστε να διασφαλισθεί η προστασία των εργαζομένων και των επισκεπτών από την ακτινοβολία και να αποφευχθεί κάθε κίνδυνος για το περιβάλλον.

Έκτός από τους επιταχυντές ηλεκτρονίων και ποζιτρονίων, στο CERN λειτουργούν και μηχανές που επιταχύνουν πρωτόνια, αντιπρωτόνια και ιόντα μολύβδου. Οι δέσμες πρωτονίων, αντιπρωτονίων και ιόντων μολύβδου υψηλών ενεργειών αλληλεπιδρούν με πολύ πιο δραματικό τρόπο με την ύλη από ότι τα ηλεκτρόνια ή τα ποζιτρόνια, προκαλώντας τη δημιουργία ραδιονουκλιδίων και νετρονίων. Τα νετρόνια έχουν πολύ μεγαλύτερη διαπεραστική ικανότητα από πρωτόνια της ίδιας ενέργειας.

Στο CERN δημιουργείται πολύ μεγαλύτερη ποικιλία σωματιδίων, αλλά λόγω του μικρού σχετικά αριθμού τους δεν έχουν σημασία, όσον αφορά τις συνέπειες από την ακτινοβολία. Τα μιόνια ωστόσο αποτελούν εξαίρεση. Αλληλεπιδρούν με την ύλη με τον ίδιο τρόπο όπως τα ηλεκτρόνια, αλλά επειδή είναι βαρύτερα είναι πολύ περισσότερο διεισδυτικά και απαιτούν προσεκτική χρήση θωράκισης. Τα νετρίνα παράγονται, επίσης, σε όλες σχεδόν τις αλληλεπιδράσεις σωματιδίων. Δεν παράγονται μόνο στο CERN αλλά και σε μεγάλη αφθονία στον Ηλιο. Η αλληλεπίδραση των νετρίνων με την ύλη είναι τόσο ασθενής ώστε μπορούν να διαπεράσουν τη Γη σα να μην υπήρχε στο δρόμο τους. Επομένως, η διέλευσή τους από το ανθρώπινο σώμα δεν έχει βιολογικές επιπτώσεις

 

                                                                             <<επιστροφή

 


 

22 Ιουλίου 2009

Νέα προβλήματα στο Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων

 

Aμέσως μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών επισκευής του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων του CERN από τη ζημιά που είχε προκληθεί λόγω διαρροής ηλίου), ένα νέο πρόβλημα αναμένεται να καθυστερήσει περαιτέρω την επαναλειτουργία του.

Συγκεκριμένα, ανακαλύφθηκαν δύο διαρροές κενού σε κάποιους τομείς του Επιταχυντή οι οποίοι υποτίθεται ότι θα πρέπει να παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Για να γίνουν οι επισκευές, αυτοί οι τομείς πρέπει να θερμανθούν, με αποτέλεσμα η επαναλειτουργία να καθυστερήσει άλλους δύο μήνες.

Ήδη ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων βρίσκεται 2,5 χρόνια εκτός του χρονοδιαγράμματος που είχε τεθεί αρχικά από το CERN το 2005.

 

                                                                           <<επιστροφή

 


 

10 Ιουνίου 2009

Σε συνεχή λειτουργία από τον Οκτώβριο ο επιταχυντής

 

Σε διαρκή λειτουργία θα βρίσκεται από τον Οκτώβριο ο επιταχυντής αδρονίων CERN, από τη στιγμή που θα αρχίσει τις πρώτες συγκρούσεις σωματιδίων, προκειμένου να προλάβει τον ανταγωνιστικό αμερικανικό επιταχυντή Tevatron του εργαστηρίου Fermilab στην σκληρή κούρσα για την αναζήτηση του "σωματιδίου του Θεού" (μποζονίου του Χιγκς), όπως δήλωσε ο επικεφαλής του επιταχυντή δρ Λιν Έβανς στο βρετανικό Τύπο.

Η απόφαση του CERN να μην κάνει καν την καθιερωμένη χειμερινή διακοπή (εν μέρει για διακοπές και εν μέρει για οικονομία ρεύματος!) αποσκοπεί στο να κερδίσει το CERN το χαμένο έδαφος μετά τη σοβαρή βλάβη που ανάγκασε την άδοξη αναστολή του ιστορικού πειράματος εννιά μόλις μέρες μετά την πολυδιαφημισμένη έναρξή του στις 10/9/2008. Η χειμερινή λειτουργία θα κοστίσει περίπου 15 εκατ. ευρώ στο CERN.

Οι επιστήμονες του αμερικανικού Tevatron, εκμεταλλευόμενοι την αναγκαστική αδράνεια του CERN, έκαναν σημαντικές προόδους και δήλωσαν ότι μέσα στο 2010 ελπίζουν να βρουν το σωματίδιο του Χιγκς, που θεωρείται ότι δίνει μάζα στην ύλη. "Εύχομαι πάντα καλή τύχη στο Fermilab, αλλά τώρα πια θα έχουν πολύ δύσκολη δουλειά", δήλωσε ο Έβανς.

Ο Tevatron και άλλοι επιταχυντές σωματιδίων έχουν ήδη προσδιορίσει ότι το μποζόνιο του Χιγκς δεν μπορεί να έχει μάζα μεγαλύτερη από 185 GeV (γιγαηλεκτρονιοβόλτ) ή μικρότερη από 114 GeV. Το Μάρτιο, κάνοντας περαιτέρω πρόοδο, οι φυσικοί του αμερικανικού Fermilab απέκλεισαν το σωματίδιο να βρίσκεται στη γκάμα των 160-170 GeV.

"Δεν αμφιβάλλω ότι το Fermilab θα δημοσιεύσει και άλλα όρια (αποκλεισμού) για το (σωματίδιο του) Χιγκς, αλλά θα είναι πολύ δύσκολο γι' αυτούς να κάνουν κάτι περισσότερο. Αυτή θα είναι δουλειά του επιταχυντή του CERN", δήλωσε με αυτοπεποίθηση ο Έβανς, που πρόσθεσε ότι οι αμερικανοί φυσικοί "μπορεί να βρουν κάποιο ίχνος (του σωματιδίου), αλλά υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο ίχνος και την ανακάλυψη".

Οι πρώτες ακτίνες σωματιδίων θα σταλούν στο τεράστιο τούνελ μήκους 27 χλμ., κάτω από τα γαλλο-ελβετικά σύνορα, το Σεπτέμβριο, ενώ οι πρώτες συγκρούσεις πρωτονίων θα αρχίσουν τον επόμενο μήνα, όπως είπε ο δρ Έβανς. Οι συγκρούσεις των σωματιδίων από αντίθετες κατευθύνσεις στον ευρωπαϊκό επιταχυντή θα γίνονται με ασύλληπτη ταχύτητα που θα φτάνει το 99,9999991% της ταχύτητας του φωτός.

Οι μαγνήτες, που θα καθοδηγούν τις ακτίνες στο εσωτερικό του τούνελ, έχουν ήδη ψυχθεί στα τέσσερα από τα οκτώ συνολικά τμήματα του επιταχυντή, στην αναγκαία θερμοκρασία των μείον 271,3 βαθμών Κελσίου (μόλις 1,8 βαθμούς πάνω από το απόλυτο μηδέν) και όλο το τούνελ θα έχει αποκτήσει την ίδια θερμοκρασία μέχρι το τέλος Αυγούστου.

Ο Έβανς εμφανίστηκε καθησυχαστικός ότι, όταν ξαναρχίσει η λειτουργία του επιταχυντή και εμφανιστούν οι πρώτες συναρπαστικές ανακαλύψεις, θα ξεχαστεί αμέσως η καταστροφική βλάβη.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι και το διαστημικό τηλεσκόπιο "Χαμπλ" αρχικά υπέστη πρόβλημα, το οποίο όμως ξεχάστηκε μετά την επιδιόρθωσή του και έκτοτε τροφοδοτεί τους επιστήμονες με συναρπαστικά δεδομένα.

 

***                                                                                       <<επιστροφή
www.ethnos.gr

 


 

25 Μαΐου 2009

CERN: μπαίνει κι αυτό στο κίνημα της Ανοικτής Πρόσβασης

 

Τελευταία, κοινή είναι η προσπάθεια των ερευνητικών φορέων, που δραστηριοποιούνται στον τομέα της μοριακής φυσικής και των διεθνών βιβλιοθηκών για βελτίωση της ποιότητας των επιστημονικών άρθρων, τα οποία διατίθενται πλέον δωρεάν μέσω του Διαδικτύου σε κάθε ενδιαφερόμενο. Ένας-ένας οι επιστημονικοί, ερευνητικοί και εκπαιδευτικοί φορείς του κόσμου προσχωρούν και ενδυναμώνουν το κίνημα της Ανοικτής Πρόσβασης (Open Access). Τώρα ήρθε η σειρά και του CERN, του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πυρηνικών Ερευνών.

"Τα αποτελέσματα από τη θεωρητική εργασία και την πειραματική έρευνα πρέπει να δημοσιεύονται και να βρίσκονται ελεύθερα στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου", δήλωσαν οι υπεύθυνοι του CERN.

Στο πλαίσιο αυτό συστάθηκε πρόσφατα μια κοινοπραξία με σκοπό τη μετεξέλιξη ενός από τα σημαντικότερα επιστημονικά έντυπα του τομέα της Σωματιδιακής Φυσικής σε περιοδικό Ανοικτής Πρόσβασης. Η χρηματοδότηση για την προσπάθεια αυτή προέρχεται κυρίως από την ανακατανομή των υφιστάμενων πόρων από τα ποσά που πληρώνουν οι ενδιαφερόμενοι επιστήμονες και ερευνητές για να εγγραφούν στις βιβλιοθήκες.

Η έδρα της κοινοπραξίας για το Open Access Publishing στη Φυσική Σωματιδίων (Sponsoring Consortium for Open Access Publishing in Partical Physics- SCOAP3) βρίσκεται στην Ελβετία, στο CERN της Γενεύης, ένα από τα μεγαλύτερα, διεθνώς, ιδρύματα στον τομέα της πυρηνικής έρευνας και το μέρος όπου, πριν από περίπου είκοσι χρόνια, ο Τιμ Μπέρνερς-Λι σκέφτηκε και δημιούργησε τον παγκόσμιο ιστό (World Wide Web-WWW) - μια ιδέα που "απογείωσε" το Διαδίκτυο και το έβγαλε από τη στενή ακαδημαϊκή κοινότητα σε όλους τους πολίτες του κόσμου.

Καθώς ολοένα αυξάνεται το διεθνές ενδιαφέρον για την Ανοικτή Πρόσβαση, ένα από τα θέματα που ανακύπτουν, είναι η διασφάλιση της ποιότητας του δημοσιευμένου επιστημονικού έργου. Κανείς δεν αισθανόταν πραγματικά υπεύθυνος για το θέμα αυτό μέχρι σήμερα. Τα πρώτα πειράματα με το σύστημα της ανοικτής επιστημονικής αξιολόγησης (Open Peer Review) προσέλκυσαν το ενδιαφέρον πολλών συγγραφέων και ερευνητών. Η κοινοπραξία SCOAP3, στην οποία, μεταξύ άλλων, συμμετέχουν πανεπιστήμια και ερευνητικά ινστιτούτα από την Αυστραλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, καθώς και τρία γνωστά ερευνητικά ιδρύματα από τη Γερμανία (Helmholtz Association, Max Planck Society και Βιβλιοθήκη Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ανόβερου), αποτελεί ένα συνδυασμό των παραδοσιακών εκδοτικών οίκων και μιας νέας εκδοτικής προσπάθειας Ανοικτής Πρόσβασης. Το έργο Scoap3 και τα οφέλη του στην επιστημονική επικοινωνία παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή Πρόσβαση που διοργάνωσε στην Αθήνα το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης.

"Κάθε χώρα είναι η ίδια υπεύθυνη για τη χρηματοδότηση του Peer Review, καθώς και για τις επιστημονικές αξιολογήσεις των άρθρων που κατόπιν δημοσιεύονται", σύμφωνα με τον Jens Vigen, επικεφαλής της επιστημονικής υπηρεσίας παροχής πληροφοριών στο CERN. Μακροπρόθεσμος στόχος της κοινοπραξίας είναι να ενταχθούν στο σύστημα όλα τα σχετικά ερευνητικά ιδρύματα. Η μετάβαση στο νέο μοντέλο διευκολύνεται και από το γεγονός ότι σήμερα σε μόνο έξι παραδοσιακά περιοδικά συγκεντρώνεται και δημοσιεύεται η πλειονότητα των επιστημονικών άρθρων, το περιεχόμενο των οποίων έχει αποφασιστική συμβολή στην προώθηση της διεθνούς επιστημονικής έρευνας στον τομέα της Πυρηνικής Φυσικής.

Ποσοστό 10% του προϋπολογισμού για το SCOAP3 θα παρακρατείται, προοριζόμενο για τους ερευνητές από τις χώρες εκείνες που, για οικονομικούς λόγους επί του παρόντος, δεν μπορούν να συνδεθούν στο νέο σύστημα Ανοικτής Πρόσβασης. Τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας θα δημοσιεύονται σε μια βάση δεδομένων με την ονομασία INSPIRE. Εκεί θα πραγματοποιείται και η σύγκλιση του υπάρχοντος διακομιστή εγγράφων του CERN και του σχετικού καταλόγου SPIRES των άρθρων εκείνων, τα οποία θα είναι συμβατά προς τη διαδικασία της Ανοικτής Πρόσβασης.

Το ίδιο το CERN ενισχύει από το 2004 την κίνηση για την εναλλακτική, ελεύθερη κυκλοφορία των επιστημονικών δημοσιευμάτων στο Διαδίκτυο, έχοντας υπογράψει τη Διακήρυξη του Βερολίνου για την Ανοικτή Πρόσβαση. Αλλά, σύμφωνα με τους υπεύθυνους του Κέντρου, η στάση του ιδρύματος υπέρ της Ανοικτής Πρόσβασης, προτού ακόμη αυτή διατυπωθεί με τον σημερινό όρο, πρέπει να αναζητηθεί πολύ πιο πίσω. Ήδη από τη δεκαετία του '50 το CERN διέθετε αρχείο επιστημονικών άρθρων, σε στάδιο πριν από τη διαδικασία αξιολόγησης, ελεύθερα προσβάσιμο.

Η επιστημονική κοινότητα των φυσικών, μαζί με αυτή των μαθηματικών, είναι από τις πρωτοπόρες στον τομέα των ηλεκτρονικών εκδόσεων, παρακάμπτοντας τους παραδοσιακούς εκδότες επιστημονικών άρθρων με αποτελέσματα της έρευνας. Κάπως έτσι, άλλωστε, ξεκίνησε, το 1991, και η λειτουργία του διακομιστή arXiv.org στις ΗΠΑ - ένα μοντέλο για πολλά on line αρχεία που είδαν αργότερα το φως της δημοσιότητας.

 

ΑΠΕ-ΜΠΕ & ert.gr                                                                   <<επιστροφή

 


 

10 Φεβρουαρίου 2009

Νέα αναβολή μέχρι το φθινόπωρο για την επαναλειτουργία του LHC

 

Οι εργασίες επισκευής στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων θα διαρκέσουν περισσότερο από ότι είχε εκτιμηθεί και έτσι το γιγάντιο μηχάνημα θα επαναλειτουργήσει στα τέλη Σεπτεμβρίου αντί το καλοκαίρι, ανακοίνωσε το CERN.

Οι πρώτες συγκρούσεις πρωτονίων μέσα στην υπόγεια σήραγγα του LHC θα πραγματοποιηθούν τον Οκτώβριο, έπειτα από την ψύξη του συστήματος λίγο πάνω από το απόλυτο μηδέν.

Θα ακολουθήσει μια σύντομη διακοπή για τεχνικούς λόγους τα Χριστούγεννα του 2009 και στη συνέχεια θα ξεκινήσει η κύρια φάση των πειραμάτων, με τα πρώτα αποτελέσματα να γίνονται διαθέσιμα εντός του 2010, εξηγεί ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικής Έρευνας.
«Το νέο χρονοδιάγραμμα είναι χωρίς αμφιβολία το καλύτερο τόσο για τον LHC όσο και για τους φυσικούς που περιμένουν δεδομένα» δήλωσε ο γενικός διευθυντής του CERN Ραλφ Χόιερ.

«Είναι επιφυλακτικό, εξασφαλίζοντας ότι όλες οι απαραίτητες εργασίες στον LHC θα ολοκληρωθούν πριν ξεκινήσουμε, ωστόσο επιτρέπει την έναρξη της έρευνας εντός της φετινής χρονιάς» πρόσθεσε.

Το νέο χρονοδιάγραμμα αντιστοιχεί σε καθυστέρηση έξι εβδομάδων σε σχέση με τον προηγούμενο σχεδιασμό, το οποίο προέβλεπε ότι η ψύξη της σήραγγας θα είχε ολοκληρωθεί στις αρχές Ιουλίου.

Ο LHC είχε τεθεί εκτός λειτουργίας το Σεπτέμβριο λίγο μετά τα εγκαίνιά του λόγω μιας ηλεκτρολογικής βλάβης που οδήγησε στη διαρροή έξι τόνων υγρού ήλιου μέσα στη σήραγγα.

Όταν επαναλειτουργήσει, ο LHC θα είναι ο μόνος επιταχυντής του κόσμου με αρκετή ισχύ ώστε να αναδημιουργήσει τις συνθήκες που επικρατούσαν λίγες στιγμές μετά το Μπιγκ Μπαγκ που γέννησε το Σύμπαν.

Μέσα στην κυκλική σήραγγα του επιταχυντή, μήκους 27 χιλιομέτρων, δυο δέσμες πρωτονίων θα συγκρούονται κινούμενες σε αντίθετες κατευθύνσεις σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός.

Τα υποατομικά συντρίμμια των συγκρούσεων θα προσφέρουν νέα στοιχεία για τη σκοτεινή ύλη, τη σκοτεινή ενέργεια, τη θεωρία των «υπερσυμμετρικών» σωματιδίων, καθώς και για το υποθετικό σωματίδιο Χιγκς, γνωστό και ως «σωματίδιο του Θεού», το οποίο θα εξηγούσε πώς η ύλη αποκτά μάζα.

 

***                                                                                        <<επιστροφή
in.gr

 



27 Ιανουαρίου 2009
Επιφυλακτικός για την επανέναρξη των πειραμάτων ο νέος διευθυντής του CERN

Το πάθημα έγινε μάθημα μετά το σοβαρό τεχνικό πρόβλημα που παρουσιάστηκε στο Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) λίγο μετά τα εγκαίνιά του το Σεπτέμβριο στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πυρηνικής Έρευνας (CERN).

Ο νέος Γερμανός γενικός διευθυντής του CERN, Ρολφ-Ντίτερ Χόιερ, δήλωσε στην ελβετική εφημερίδα Sonntag ότι θα είναι πολύ πιο επιφυλακτικός από τον προκάτοχό του όσον αφορά τη σταδιακή επανεκκίνηση του γιγάντιου οργάνου κάτω από τα γαλλοελβετικά σύνορα.

«Θέλω να είμαι σίγουρος ότι όλα δουλεύουν σωστά» είπε ο Χόιερ. «Γι' αυτό θα επιτρέψω και σε μια εξωτερική ομάδα ειδικών να κάνει πρόσθετους ελέγχους στον επιταχυντή» πριν τεθεί ξανά σε λειτουργία.

Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων θα ξαναλειτουργήσει πιθανώς τον Ιούλιο, δεν πρόκειται όμως να φτάσει τα μέγιστα επίπεδα ισχύος έως το 2010, διευκρίνισε ο διευθυντής του CERN.

Η αποκατάσταση της βλάβης στην υπόγεια εγκατάσταση των 4 δισ. ευρώ, η οποία προκλήθηκε από τη διαρροή έξι τόνων υγρού ήλιου, θα κοστίσει πάνω από 20 εκατομμύρια ευρώ, ίσως και 30 εκατομμύρια, είπε ο Χόιερ. Διευκρίνισε πάντως ότι δεν τίθεται ζήτημα έλλειψης εμπιστοσύνης στο ανθρώπινο δυναμικό του CERN, που αριθμεί περίπου 10.000 άτομα.

Επισήμανε ακόμα ότι δεν θα επιδιώξει άσκοπη δημοσιότητα για το λεγόμενο «πείραμα του αιώνα», το οποίο έγινε πρωτοσέλιδο σε όλο τον κόσμο όταν εγκαινιάστηκε ο LHC τον περασμένο Σεπτέμβριο. «Αυτό θα συμβεί μόνο όταν όλα δουλεύουν ρολόι. Είμαι λίγο πιο προσεκτικός σε αυτό το θέμα σε σχέση με τον προκάτοχό μου» είπε.

Η ακριβής ημερομηνία σταδιακής επανεκκίνησης θα συζητηθεί σε συνάντηση των επιστημόνων στο Σαμονί της Γαλλίας το Φεβρουάριο.

Ο LHC θα είναι ο μόνος επιταχυντής του κόσμου με αρκετή ισχύ ώστε να αναδημιουργήσει τις συνθήκες που επικρατούσαν λίγες στιγμές μετά το Μπιγκ Μπαγκ.

Μέσα στην κυκλική σήραγγα του επιταχυντή, μήκους 27 χιλιομέτρων, δέσμες πρωτονίων θα συγκρούονται κινούμενες σε αντίθετες κατευθύνσεις σχεδόν με την ταχύτητα του φωτός.

Τα υποατομικά συντρίμμια των συγκρούσεων θα προσφέρουν νέα στοιχεία για τη σκοτεινή ύλη, τη σκοτεινή ενέργεια, τη θεωρία των «υπερσυμμετρικών» σωματιδίων, καθώς και για το υποθετικό σωματίδιο Χιγκς, γνωστό και ως «σωματίδιο του Θεού», το οποίο θα εξηγούσε πώς η ύλη αποκτά μάζα.  

                                                                           <<επιστροφή

<<site map
Χρόνος εκτέλεσης : 0.069 δευτερόλεπτα