ΧΟΡΗΓΟΙ

Μεγέθη


του Χρήστου Σωτηρόπουλου

 

Tο Σύμπαν είναι πραγματικά τεράστιο, τόσο μεγάλο που ακόμα και η λέξη γιγαντιαίο μάλλον είναι μικρή για να το περιγράψει.  Στην ερώτηση ποιο είναι το μεγαλύτερο αστέρι στο Σύμπαν, η απάντηση ότι το Σύμπαν είναι τεράστιο και δεν γνωρίζουμε πόσο μεγάλα μπορεί να είναι τα αστέρια ίσως να είναι ικανοποιητική. Αν ρωτήσει όμως κάποιος ποιο είναι το μεγαλύτερο αστέρι για το οποίο γνωρίζουμε, εκεί αλλάζει το πράγμα.

Πριν σας δώσω την απάντηση θα ήθελα να δούμε λίγο τον δικό μας Ήλιο για να έχουμε μια αίσθηση της κλίμακας. Το γνωστό σε εμάς αστέρι έχει διάμετρο 1,4 εκατομμύρια χιλιόμετρα. Είναι τόσο μεγάλος που ακόμα και με τον δικό μας Ήλιο ως μέτρο σύγκρισης ένα τέτοιο νούμερο δύσκολα μπορεί να το κατανοήσει κάποιος. Ο Ήλιος συγκεντρώνει το 99,9% όλης της ύλης του Ηλιακού μας συστήματος. Θα μπορούσαμε να βάλουμε 1,000,000 πλανήτες σαν την Γη μέσα στον Ήλιο.

Οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν όρους όπως "ηλιακή ακτίνα" και "ηλιακή μάζα" για να συγκρίνουν μικρότερα με μεγαλύτερα αστέρια, οπότε ας κάνουμε κι εμείς το ίδιο. Η ηλιακή ακτίνα είναι 690,000 χιλιόμετρα και η ηλιακή μάζα 2χ10^30 κιλά. Αυτό μας κάνει  2,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000 kg.

 

 

eta_carinae

 

Ένα τεράστιο διάσημο αστέρι στο Γαλαξία μας είναι το τερατώδες η Τρόπιδος (Eta Carinae), 7,500 έτη φωτός μακριά, ζυγίζει 100 ηλιακές μάζες. Είναι 4 εκατομμύρια φορές πιο φωτεινό από τον Ήλιο μας.  Τα περισσότερα αστέρια φυσούν ηλιακό άνεμο, χάνοντας μάζα με την πάροδο του χρόνου. Το η Τρόπιδος είναι τόσο μεγάλο που εκπέμπει 500 φορές την μάζα της Γης το χρόνο. Με τέτοια απώλεια μάζας είναι πολύ δύσκολο για τους αστρονόμους να μετρήσουν με ακρίβεια που τελειώνει το άστρο και αρχίζει ο ηλιακός άνεμος.

Οπότε η καλύτερη απάντηση που μπορούν να μας δώσουν οι αστρονόμοι είναι ότι η ακτίνα του η Τρόπιδος είναι 400 φορές αυτή του δικού μας Ήλιου. Κάτι ενδιαφέρον για το άστρο αυτό είναι ότι πολύ σύντομα περιμένουν να γίνει ένα από τα πιο θεαματικά σούπερνόβα που θα αντικρύσει το ανθρώπινο μάτι.

Αλλά αυτό δεν είναι τίποτα μπροστά στον γνωστό αστέρα VY Μέγα Κύων (Canis Majoris) έναν κόκκινο υπεργίγαντα στον αστερισμό του Μεγάλου Σκύλου, 5000 έτη φωτός μακριά. Πρόσφατα μετρήθηκε το μέγεθος του και είναι 2,100 φορές το μέγεθος του Ήλιου μας. Αν τον βάζαμε στο κέντρο του ηλιακού μας συστήματος θα ξεπερνούσε και την τροχιά του Κρόνου. Το φως θέλει περισσότερο από 8 ώρες για να διασχίσει την περιφέρεια του!  Αυτό είναι και το μεγαλύτερο άστρο που γνωρίζουμε αλλά ο Γαλαξίας μας πιθανότατα έχει και άλλα άστρα ακόμα μεγαλύτερα τα οποία όμως κρύβονται πίσω από αέρια και σκόνη και δεν μπορούμε να τα δούμε.

Πόσο μεγάλο όμως θα μπορούσε να γίνει ένα άστρο; Σύμφωνα με την Roberta Humphreys του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, η ερευνήτρια που υπολόγισε το μέγεθος του VY Μέγα Κύων ότι όσο πιο μεγάλο είναι ένα άστρο τόσο πιο ψυχρό γίνεται. Έτσι παρόλο που το ή Τρόπιδος είναι το πιο φωτεινό άστρο που γνωρίζουμε είναι πάρα πολύ ζεστό,  25,000 Kelvin οπότε μόνο 400 φορές το μέγεθος του Ήλιου μας Τα μεγαλύτερα αστέρια θα είναι υπεργίγαντες. Για παράδειγμα το VY Μέγα Κύων είναι μόνο 3,500 Kelvin. Ένας υπεργίγαντας θα είναι ακόμα πιο ψυχρός. Με 3,000 Kelvin, θα έχει μέγεθος περίπου 2,600 φορές το μέγεθος του Ήλιου μας.

 

 

vy_canis


Το παρακάτω βίντεο είναι για να σας δώσει μια εικόνα των μεγεθών των άστρων στον Γαλαξία μας. Δεν περιέχει τον VY μΜέγα Κύωνα γιατί μάλλον δεν είχε υπολογιστει το μέγεθος του πριν την δημιουργία αυτού του βίντεο

 

 

 

 

<<site map

Χρόνος εκτέλεσης : 0.075 δευτερόλεπτα