ΧΟΡΗΓΟΙ

Αστρονομία & Τέχνη


Η Σχέση της Λογοτεχνίας και της Ποίησης με την Αστρονομία, του Δημήτρη Νικολαΐδη


Αλήθεια, τι σχέση μπορεί να συνδέει την λογοτεχνία ή την ποίηση με την αστρονομία;

Κατ΄ αρχήν αυτά τα δύο είδη έκφρασης του γραπτού λόγου φαντάζουν τελείως αντίθετα με την επιστημονική σοβαρότητα και κατ΄επέκταση ίσως (στα μάτια  ορισμένων) με το αυστηρό ύφος που εκπέμπει ο επιστημονικός λόγος της αστρονομίας.
 
Ουρονογραφία, Κοσμογραφία, Συμβολομετρία, Κοσμολογία, Ραδιοαστρονομία μερικοί απο τους κλάδους της Αστρονομίας όπως έχουν εξελιχθεί τα τελευταία μόνο χρόνια και που τα ονόματα τους και μόνον είναι αποτρεπτικά για την οποιαδήποτε σκέψη σύνδεσης που πιθανώς να υπάρχει με την ποίηση και την λογοτεχνία.

Κι όμως, ας πάρουμε ένα πολύ απλό παράδειγμα: όλοι μας φαντάζομαι θα έχουμε απολαύσει σε κάποια κινημοτογραφική αίθουσα μια ταινία επιστημονικης φαντασίας. Πέρα από τα εντυπωσικά εφέ, τα μακιγιάζ των ηθοποιών, τις εκπληκτικές σκηνές δράσης και τις απαράμιλες φωτογραφίες κρύβεται κάτι στο οποίο όλοι μας πιθανότατα δεν έχουμε δώσει σημασία ή δεν έχουμε ποτέ σκεφτεί. Για να γίνει πραγματικότητα μια τέτοια ταινία χρειάζεται πέρα από τα προαναφερθέντα κάτι πιο βαθύ, πιο μαγικό. Τι; Μα απλούστατα ένα σενάριο που κάποιος έχει γράψει. Και τι είναι το σενάριο μιας ταινίας; ένα λογοτεχνικό κείμενο.

Ισως η παραπάνω πρόταση να αποτελεί ένα "χονδροειδές παράδειγμα" για την σύνδεση της λογοτεχνίας και της ποίησης με την αστρονομία αλλά μην ξεχνάμε ότι οι περισσότεροι συγγραφείς έργων επιστημονικής φαντασίας (Ισαάκ Ασίμοφ) ή σκηνοθέτες (Στάνλει Κιουμπρικ) είχαν βαθιά γνώση της αστρονομίας (ή είχαν μελετήσει πάρα πολύ) προτού αποτολμήσουν να γράψουν ένα διήγημα ή να σκηνοθετήσουν μια ταινία. 

Στην πορεία της ανθρωπότητας, από την αρχή της εμφάνισης του ανθρώπινου είδους στον πλανήτη Γη, αμέτρητα είναι τα παραδείγματα που συνδέουν την Αστρονομία με την Ποίηση και την Λογοτεχνία.


Η ονοματολογία των αστερισμών (να υπενθυμίσουμε εδώ ότι οι αρχαίοι λαοί είχαν τις δικές του ονομασίες) προέκυψε από τους μύθους και τις ιστορίες κάθε λαού. Αλλιώς ονομαζόνταν η Μεγάλη Άρκτος από τους Έλληνες, αλλιώς από τους Αιγυπτίους και αλλιώς από τους κατοίκους της Βρεττανίας. Αν αυτό δεν είναι ποίηση τότε τι είναι.


Το υψίστου κάλους ποίημα του Καλιμάχου "Βερενίκης Κόμη" αναφέρεται στον μύθο μιας αρχαίας Αιγύπτιας βασίλισσας της Βερενίκης η οποία έκανε τάμα στον βωμό της Αφροδίτης την εξαίσια κόμη της (τα μαλιά της) για να γυρίσει ο σύζυγος της  ο Κόνων, σώος και αβλαβής από την εκστρατεία που είχε κάνει για να κατακτήσει την χώρα των Ασσυρίων.

"Μα όταν εσύ βασίλισσα, κοιτάζοντας τ΄ αστέρια
λατρεία στην Αφροδίτη θα προσφέρεις με λαμπάδες
και με σπονδές μυρωδικών για με που ήμουν δική σου,
χωρίς φειδώ τα δώρα σου να είναι παρακαλώ.
Τι θέλω εγώ στους ουρανούς; Μαλί της Βερενίκης πάλι ας γινώ,
και ο Ωρίων ας πάει να λάμπει πλάι στον Υδροχόο."
Απόσπασμα από το ποίημα του Καλιμάχου.

 


<<site map

Χρόνος εκτέλεσης : 0.052 δευτερόλεπτα